Baykara Meclisi’nden Yansımalar: -Edebî Meclisler 2-

Özet

Bu çalışma, Semerkand’da Hâce Emîrkâ-i Şâhî’nin evindegerçekleştirilen edebî bir meclisle ilgilidir. Semerkand’ın ilerigelenlerinden bu meclise katılanlar, Vâsıfî’nin inşâ/sanatlı mek-tup yazma ve hem muamma yazma hem de çözmedekimaharetini belirlemek için onu sınava tabi tutmuşlardır. Sı-navda Vâsıfî, meclise katılanların her birinin istediği konuda, okonuyla ilgili kavramları kullanarak mektuplar yazmıştır. Ay-rıca Mevlânâ Ziyâ-i Muammâî tarafından bir sayfaya yazılanve kendisine çözmesi için verilen yedi muammanın da çözümle-rini doğru olarak gerçekleştirmiştir. Çalışmanın sonunda,Vâsıfî’nin Hamse-i Muhayyire adlı eserinin içinde yer alan, çe-şitli nazım şekilleri ve türlerde kaleme alınmış Farsça şiirlerineve bazı tercümelerine yer verilmiştir. Kâtibî’nin “şutr-hücre”kasidesi ile Abdulvâsî-i Cebelî’nin “çâr-der-çâr” ya da “çâr-en-der-çâr” şeklinde isimlendirilen kasidesine yazılan nazire, dörtbahirde yazılan gazel, hem lugaz hem de muamma olan bir şiir,mısraları, Ebu’l-gazi Muhammed Han’ın isminin harflerindenkurulmuş olan muvaşşah gazel, her mısraı muamma olan birgazelden çıkarılan rubai bu şiirlerden bir kısmıdır.

Abstract

This study is about a literary assembly held in the house of Hâce Emîrkâ-i Şâhî in Samarkand. Those who have par- ticipated in this assembly from the notables of Samarkand, tested him to determine Vâsıfî's skill in artistic letter wri- ting/ ”inşâ” and his success in both "muamma" writing and in solving "muamma". In the examination, Vâsıfî wrote letters on the subject that each of the participants of the parliament wanted, using the concepts related to that subject. In addition, written by Mevlânâ Ziyâ-i Muammâî on a page and he has solved the solutions of seven "mu- amma" given to him to solve. At the end of our article, Persian poems and some translations in various verse forms and genres in Vâsıfî's Hamse-i Muhayyire are gi- ven. The response to the Katibî's “şutr-hücre” kasid and Abdulvâsî-i Cebelî's kasid, which was named as “çâr-der- çâr or “çâr-ender-çâr”, a ghazal written in four different poetry sizes, a poem that is both “lugaz” and “muamma”, the verses, muvaşşah ghazal which was established from the letters of the name of Ebu’l-gazi Muhammed Khan, ru- bai that extracted from an ghazal that is an muamma, is a part of these poems.