Belîğî ve Dîvânçesi

Özet

Klasik Türk şiirinde zirvenin yaş andığı bir dönem olan 16. yüzyılda sayısız şair yetişmiştir. Bu şairlerinden biri de hayatı hakkında kaynaklarda verilen bilgilerin oldukça sı nırl ı olduğu Belîğî’dir. İstanbullu olan şairin doğum tarihi ve asıl ismi bi-linmemektedir. Meslek olarak yeniçeriliği seçmiş ve III. Murad devrinde ölmüştür.Tezkireci Latîfî’ye göre Belîğî, dîvân sahibi bir şairdir. Ancak bu eserin herhangi bir nüshasına şimdiye kadar ulaşılamamış olsa da şiir mecmualarında şairin bir dîvânçe oluş turacak kadar çok şiiri kayıtlıdır. Genellikle âşıkane ve rindane tarzda şiirler yazan Belîğî’nin şairli ğinden tezkireciler övgüyle bahsetmişler-dir. Yazd ığı ş iirlerle divan edebiyatının iyi bir temsilcisi olduğunu ispat eden Belîğî, yaşadığı dönemin edebî zevkini bu şiirlere aksettirmede oldukça başarılı olmuştur. Vezin, kafiye ve nazım şekillerini şiire tatbik etmede oldukça başar ılı olan şair, bu başarıyı mazmunları kullanma ve ince hayaller bulmada da göstermiştir.Bu çalışmada önce; Belîğî’nin ş iir mecmuaları ve çeşitli bi-yografik kaynakların taranması neticesinde tespit edilen şiirlerinin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durulacak; daha sonra klasik divan tertibine uygun bir sıralanışla bu şiirlerin çeviri yazılı metnine yer verilerek şairin Dîvânçe’si oluşturu-lacaktır.

Abstract

Numerous poets grew in 16th century which is a period when the peak was seen in the classical Turkish poetry. One of these poets is Beligi that the information on his life from the sources is very limited. The date of birth and real name of the poet who is from İstanbul are not known. He chose the janizary as occupation and he died in Murat the Third’s period. Latifi, a collector of the biographies thought that Beligi is a poet who has divan. However, many of his poetries which are enough to make a divanche are recorded in the poetry journals even if any copies of his divan has not been able to be reached up to now. The collectors of biography spoke highly of Beligi’s poesy that he wrote generally in the amorous and unconventional style. Beligi who demonstra-ted that he was the good representative of the divan literature with the poetries that he wrote succeeded in ref-lecting the literary pleasure of period, when he lived, into those poetries. The poet who was very successful at carr-ying out the rhythm, rhyme and verse forms into the poetry indicated his success in using the poetic themes and fin-ding the nice imaginations. In this study, the form and content features of his deter-mined poetries will be firstly emphasized as a result of the literature review related to Beligi’s poetry journals and the various biographies; then, the poetry’s divanche will be for-med as those poetries’ translated-written text is included in an appropriate array to the classical divan formation.