Osman Şikloşî’nin FarsçaTürkçe Manzum Sözlüğü

Özet

Dil öğretiminde özellikle de Arapça ve Farsçaöğretiminde kolaylık sağlaması amacıyla 15. yüzyılbaşlarından itibaren Anadolu sahasında manzum sözlükleryazılmaya başlanmıştır. Aruz ölçüsüyle kaleme alınan busözlüklerde çoğunlukla nazm ve mesnevi nazım şekli tercihedilmiştir. Başta Arapça-Türkçe, Farsça-Türkçe olmaküzere Osmanlıların kültürel ve coğrafi olarak irtibattaolduğu milletlerin dillerini barındıran Arnavutça-TürkçeBoşnakça-Türkçe, Bulgarca-Türkçe, Ermenice-Türkçe,Fransızca-Türkçe, Rumca-Türkçe sözlükler yazılmıştır.Çalışmaya konu olan eser, Osman Şikloşî tarafındankaleme alınan Farsça-Türkçe manzum bir sözlüktür. Buçalışmada Osman Şikloşî’nin Farsça-Türkçe manzumsözlüğü hakkında bilgi verilmiş ve sözlüğüntranskripsiyonlu metni ortaya konulmaya çalışılmıştır.Eserin tek nüshası bilinmektedir. Söz konusu nüsha MilliKütüphane 06 Mil Yz A 2267/2’de kayıtlıdır. İstinsah tarihibulunmayan bu nüshaya göre 222 beyitten oluşan eserdetespit edilebildiği kadarıyla 887 Farsça kelimenin Türkçekarşılığı verilmiştir. Eser, 18 manzumeden müteşekkildir.Eserin yazım tarihi belli olmamakla birlikte büyük olasılıkla16. yüzyılın son çeyreği ile 17. yüzyılın ilk çeyreği içindekibir tarihte kaleme alınmıştır. Eserin yazarı Osman Şikloşîhakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır.

Abstract

In language teaching, especially with the aim of facilitating Arabic and Persian language teaching, the Anatolian field poetic dictionaries have been written since the beginning of the 15th century. In these dictionaries written by aruz prosody mesnevi and nazm nazım types are usually preferred. Some ethnicities’ dictionaries which were culturally and geographically tied to Ottomans such as Albanian-Turkish Bosnian-Turkish, BulgarianTurkish, Armenian-Turkish, French-Turkish, GreekTurkish and especially Arabic-Turkish, Persian-Turkish were written. The text which the subject of this article is a PersianTurkish verse dictionary that is written by Osman Şikloşî. In this study, it has been strived to unveil the hidden aspects of Şikloşi’s dictionary and transcripted version of the original work. There is only one copy of text of the dictionary. The copy is registered in the National Library 06 Mil Yz A 2267/2. According to the copy that is not known the exact date, in the text consisting of 222 couplets has 887 Persian words are given Turkish equivalent. Text includes 18 poems. The writing date of the text is unclear but probably Şikloşî’s dictionry was written in the second half of the 16th century and the first half of the 17th century. There is no information about the author Osman Şikloşî in the sources.