Hoca-zâde Muhammed Râsim Hikmet Tarafından Kaleme Alınan Kıyâfetnâme Üzerine Bir Değerlendirme

Özet

Klasik Türk edebiyatında kıyâfetnâme pek çok müelliftarafından kaleme alınan bir edebî türdür. Bu edebî türler -genel olarak- insanların fizikî özelliklerinden yola çıkarakonların kişilikleri hakkında değerlendirme yapmak içinkaleme alınırlar. Kıyâfetnâmeler muhteva olarak genellikleinsanın ağız, kaş, göz, burun, çene, saç ve yanak gibigörünen uzuvlarını konu ederler.Kıyâfetnâme türü ile alakalı Türk edebiyatında pek çokeser kaleme alınmıştır. Bu eserlerin bazıları müstakil olarak,bazıları da müelliflerin başka eserleri içinde bir bölümhâlinde kaleme alınmıştır. Çalışmamızın kapsamı müstakilolmayan kıyâfetnâme türlerinden biri olan ve İstanbulÜniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Türkçe YazmalarBölümü T 06739 numarasıyla kayıtlı Hâb-nâme-i RâsimHikmet adlı eserin kıyâfetnâme bölümüdür. Müellif bueserinde yirmi iki ayrı tipi -resimlerini de göstererek- tarifetmiş ve bu tipteki insanların kişilik özelliklerindenbahsetmiştir. Çalışmamızda yirmi iki ayrı tipten (şekilden)oluşan bu kıyâfetnâme türünde geçen tiplerin fizikîözellikleri ile kişilikleri arasında kurulan bağlarincelenecektir.

Abstract

In classical Turkish literature, the latter is a literary genre written by many authors. These literary genresgenerally-are written to evaluate people's physical characteristics based on their physical characteristics. In terms of content, they usually refer to the limbs of the human body, which appear to be mouth, eyebrows, eyes, nose, chin, hair and cheeks. Many works have been written in Turkish literature related to the type of clothing. Some of these works are written as a separate section and some of them are written as a section in other works of the authors. The scope of our study is the Kââfetnâme section of Hâb-nâme-i Râsim Hikmet, one of the non-independent types of clothing, registered under the Turkish Manuscripts Department T06739 of the Istanbul University Rare Books Library. In this work, the author described twenty-two different types, showing his paintings, and mentioned the personality traits of people of this type. In this study, the ties established between the physical characteristics and the personalities of the twenty-two different types (forms) of this type of doomsafe will be examined.