XIX. Yüzyıldan Bir Sâkînâme Örneği: Sâkînâme-i Necmî Baba

Özet

XIX. yüzyıl divan şairlerinden Ömer Necmî Efendi’ye (H. 1230?/M. 1815-H. 1307/M. 1889) ait olduğu tespit edilen Sâkînâme-i Necmî Baba isimli şiir, şairin beğenilen 4 şiirini ihtiva eden bir yazma eser içerisinde olup Süleymaniye Kütüphanesi Galata Mevlevihanesi Koleksiyonu’nda yer almaktadır. Bu çalışmayla türe yönelik yapılan araştırmalarda şimdiye kadar ele alınmayan ve XIX. yüzyıl sâkînâmeleri arasında adından söz edilmediği anlaşılan Sâkînâme’nin bilim dünyasına tanıtılması amaçlanmaktadır. Eserin çeşitli yerlerine düşülen notlar da şairin hayatı ve edebî kişiliğine yönelik biyografi kaynakları ve bugüne kadar yapılan çalışmalarda rastlanmayan bilgiler içermektedir. Sâkînâme metninin Latin harflerine çevrilip günümüz Türkçesine aktarılarak biçim ve içerik bakımından incelenmesi hem şair hem de yüzyılın edebî anlayışı hakkında bilgiler sunacak; kendine özgü bir anlatım biçimi oluşturan Necmî’nin tutumu, dönemin edebî hareketleri içerisinde sâkînâmelerin geçirdiği değişimin anlaşılmasına yardımcı olacaktır.

Abstract

The poem named Sakiname-i Necmi Baba, which we determined to belong to Omer Necmi Efendi (1230?/1815- 1307/1889), one of the 19th century divan poets, is included in a manuscript containing 4 of the poet's favorite poems. It is in the Süleymaniye Library Galata Mevlevi Lodge Collection. The genre has not been addressed so far in studies and between the 19th century sakinames. The aim of this study is to introduce the sakiname, whose name is not mentioned among the sakinames of the 19th century, to the scientific world. In the notes written in various parts of the work, there are biography sources about the poet's life and literary personality and information that has not been found in the studies done until today. Examination of the Sakiname text in terms of form and content by expressing it in Latin letters and today's language provides information about both the poet and the literary understanding of the century. Necmi's attitude, which creates a unique way of expression, helps us to understand the change that the sakinames went through in the literary movements of the period.