İLKOKUL VE ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNDE GÖRSEL ALGI TEMELLİ ULAMLAŞTIRMA

Özet

Bu deneysel çalışmada, ilkokul ve ortaokul öğrencilerinin ulam resimleriniadlandırmadaki ulamsal düzey tercihleri, hangi ulamsal düzeyden daha fazlayararlandıklarını bulmak amacıyla bilişsel ve dilsel yönlerden gözlemlenmiştir.Çalışmada; DOĞAL TÜRLER, İNSAN YAPIMI EŞYALAR ve OLAY/EYLEM ulamsalgruplarından oluşan iki resim grubu kullanılmış ve iki farklı test (R1 ve R2) uygulanmıştır.R1 testindeki resimler katılımcıların kolaylıkla tanıdığı ve adlandırabildiği; R2'dekiler ise,ayrıntılı olarak tanımlanması ve adlandırılması zor resimlerden seçilmiştir. KatılımcılarR1 testindeki resimleri ağırlıklı olarak TEMEL düzeyde (örn, gömlek) adlandırmışlardır.Bu sonuç, TEMEL düzeyin ayrıcalıklı niteliğini doğrulamaktadır. R2'deki resimler iseağırlıklı olarak ÜST düzeyde (örn. böcek) adlandırılmıştır. Bu sonuç ise, çocukların ÜSTdüzey ulamları nasıl ve ne zaman kullanacaklarını bildiklerini göstermektedir. ALTdüzeyde adlandırma söz konusu olduğunda, katılımcıların çekinceli davrandığıgözlemlenmiştir. Ulamsal gruplar arasında İNSAN YAPIMI EŞYALAR için daha ayrıntılıadlandırmalar yapılmıştır.

Abstract

In this experimental study, cognitive and linguistic aspects of Turkish elementary and secondary schoolers' categorical level preferences were observed to nd out which categorical levels they exploited more to name the category pictures. Two sets of pictures composed of NATURAL KINDS, ARTIFACTS and EVENT/ACTION categorical groups were used. Two different tests (R1 and R2) were applied. R1 pictures belonged to the categories the participants were familiar with and could name easily. R2 pictures, in contrast, were difcult to identify and name specically. In the results, participants tended to name R1 categories in BASIC level (e.g. shirt), which proved the privileged cognitive status of BASIC level. On the other hand, R2 categories were mostly named in SUPERORDINATE level (e.g. insect), which showed that children knew how and when to use SUPERORDINATE naming. As for the naming in SUBORDINATE level, the participants were observed to behave tentatively. Among the categorical groups, they made more specic namings for ARTIFACTS than the others.