AKADEMİK ARAŞTIRMALARDA OKUL TEMELLİ VERİ TOPLAMA SÜREÇLERİ: TÜRKİYE İÇİN YÖNTEMSEL ÖNERİLER

SCHOOL-BASED DATA COLLECTION PROCESSES IN ACADEMIC RESEARCH: METHODOLOGICAL RECOMMENDATIONS FOR TURKEY

Özet

Okul ortamları çocuklardan, ergenlerden, ailelerden ve/ya öğretmenlerden veri toplamak amacıyla araştırmacılar tarafından sıklıkla tercih edilmektedir. Bilimsel araştırmalar için okul temelli çalışmalarda geçerli ve güvenilir verilerin toplanması çocuk ve ergen araştırmaları, geliştirilmesi planlanan araştırma uygulamaları ve müdahale programları için büyük önem taşımaktadır. Son yıllarda, Türkiye'de okul araştırmalarının yaygınlaşması ve Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'nın okul temelli araştırmalardaki standardizasyonun sağlanması ile ilgili çalışmaları sayesinde bu süreç araştırmacılar için daha gelişmiş ve belirli olsa da uygulamacılar için süreci aktaran çok az Türkçe bir bilimsel kaynak bulunmaktadır. Ayrıca, araştırmacılar makalelerinde okullara başvuru ve veri toplama süreçlerine yöntem bölümünde kısaca değinmektedir fakat bu bilgilerde genellikle uygulamanın pratikleri yer almamaktadır. Bu makalede, Türkiye'de ve dünyada uygulanan okul temelli veri toplama sürecindeki çeşitli prosedürleri son yıllarda farklı şehirlerde ve farklı yaş gruplarıyla yaptığımız araştırmalardaki deneyimlerimizle harmanlayarak araştırmacılar için önerilerde bulunmayı hedeemekteyiz. Bu amaçla, ilk olarak, okul temelli verilerin araştırmacılara sağladığı avantajlar ve araştırmacıların yaşayabilecekleri güçlükler anlatılmıştır. Daha sonra, güncel uygulamalar ve bilimsel çalışmalar ışığında veri toplama sürecine hazırlık, verilerin toplanması ve verinin korunması süreçleri beş ana başlıkta (Gerekli Kurumsal Onayların Alınması, Okul Yönetimi ve Öğretmenlerle İş Birliği, Katılımcılara Ulaşma ve Araştırmaya Katılım, Veri Toplama Sürecinin Planlanması, Veri Toplama Süreci ve Sonrası) anlatılmıştır. Bahsedilen konuların ve önerilerin, araştırmacılara okul temelli yürütmeyi planladıkları bilimsel araştırma süreçlerinde yardımcı olmasını umuyoruz.

Abstract

Researchers frequently prefer school environments to collect data from children, adolescents, families, and/or teachers. Collecting valid and reliable data in school-based studies for scientic research is of great importance for child and adolescent research, research development practices, and intervention programs. In recent years, this process has become more advanced and specic due to the widespread use of school research in Turkey and the efforts of the Ministry of National Education of the Republic of Turkey to ensure standardization in school-based research. However, there have been very limited Turkish scientic resources which convey these processes in detail. In addition, articles briey cover methods of applying to school permissions and data collection processes in their articles. In the current study, we aim to make suggestions for researchers and educators by integrating the various procedures in the school-based data collection process in Turkey by providing examples from previous data collection experiences. For this purpose, rst, the advantages of school-based data for researchers and the difculties that researchers may experience are explained. Then, in the light of current practices and scientic studies, the prior steps to the data collection process, details of the data collection procedures, and data protection issues are covered under ve main headings (Obtaining Required Institutional Approvals, Cooperation with School Administration and Teachers, Reaching Participants and Participation in Research, Planning the Data Collection Process, and Data Collection Process and Afterwards) are explained. We hope that the mentioned topics and suggestions will guide researchers in the scientic research processes they plan to conduct with school-based research.