Dergiler / Dil Dergisi / 2006 / Cilt: 0 - Sayı: 132

Adtabanlı Eylemler ve Kılınış Özellikleri

Denominal Verbs and Their Aspectual Properties

Yeşim AKSAN, Mustafa AKSAN

Sayfa
7–27
DOI
—

Özet

Bu çalışma Türkçedeki adtabanlı eylemlerin biçimbilimsel ve anlambilimsel özelliklerini betimlemeyi amaçlamaktadır. Clark ve Clark (1979) 'daki öneri çerçe­vesinde Türkçe adtabanlı eylemler, taban adın anlam özelliklerine göre sekiz sınıfa ayrılmıştır: yerleşen, yer, süre, kılıcı, deneyimleyen, hedef, kaynak, ve araç eylem­leri. Çalışma, yerleşen, yer ve hedef eylemlerinin kılınış özelliklerini tartışmakta ve taban adın içkin anlambilimsel özelliklerinin bu eylemlerin hedefte-bitişli olup ol­madıklarını belirlemede etkin olduğu göstermektedir. Kılınış belirsizliği sergileyen yerleşen eylemleri ayrıca irdelenmiştir. Bağlamın, özellikle dünya bilgisinin bu tür eylemleri içeren tümcelerde zamansal sonluluk yorumu oluşturmadaki rolü betim­lenmiştir.

Abstract

This paper analyzes the morpological and semantic properites of denominal verbs in Turkish. Following Clark and Clark (1979), Turkish denominal verbs are classified into eight semantic categories: location, locatum, duration, agent, expe-riencer, goal, source, and instrument. The lexical aspectual characteristics of loca­tion, locatum, and goal verbs are also presented. It is argued that the inherent se­mantic features of base nouns have a crucial role in determining the felicity of the above-mentioned denominal verbs. There is a correlation between the (non)boun-dedness of the base nominal and the (a)telicity of the derived verb. The paper fi­nally focuses on the variable aspectual properties of locatum verbs and illustrates the impact of contextual factors, particularly real-world knowledge, in ascribing (a) felicity interpretationsrto these verbs.