İdrîs- i Muhtefî'nin bir şathiyesine alî Şermî Efendi'nin yaptığı Şerh

Özet

İlk bakışta anlamsız, anlaşılmaz, boş ve saçma gibi görünen şathiyelerin kendine özgü birdili ve anlam dünyası vardır. Bu dilin çözülmesi ve onların anlam dünyasına nüfuz edilebilmesi içinşathiyelerle ilgili terminolojinin bilinmesi gerekir. Bu terminoloji bilindikten sonra şathiyelerin arkaplanında yatan tasavvuf dünyasının sırları anlaşılmaya başlar. 16. yüzyılda yaşayan İdrîs -i Muhtefî'nin"İşbu deme irince üç kez doğdum aneden" mısraıyla başlayan şiiri de görünüşte anlaşılmaz bir dilesahip şathiye örneğidir. İdrîs -i Muhtefî'nin bu şiiri, Alî Şermî Nakşibendî olarak bilinen bir kişitarafından şerh edilmiştir. Alî Şermî Efendi, İdrîs -i Muhtefî'nin şathiyesini tamamen tasavvufiıstılahlarla izah etmiştir. Bu çalışmada, öncelikle şathiyenin sahibi İdrîs -i Muhtefî ile şârihi Alî ŞermîEfendi hakkında kısa bilgi verilecek, eserin nüshalarının tanıtımı yapılacak, eserin muhtevasınadeğinilecek ve akabin de şerhin iki nüshasının karşılaştırmalı metnine yer verilecektir.

Abstract

Seeming meaningless, incomprehensible, empty and absurd at first glance; shathıyya havetheir own language and semantic world. To resolve this language and semantic world, its necessary toknow the terminology about shathıyya. By learning such terminology one begins to understand thesecrets of sufism behind shathıyya. Idris -i Muhtefi's poem - who lived in 16th century-beginningwith the verse as "since present I have been born three times from my mother" is an example ofshathıyya that seems incomprehensible at first glance. This poem of İdrîs -i Muhtefî was expoundedby a person known as Alî Şermî Nakşibendî. He has expounded this shathıyya of İdrîs -i Muhtefîwithin terms of sufism. In this work, firstly Idrîs -i Muhtefî and Alî Şermî Efendi will be presented,the copies of the shathıyya will be introduced, the content of the shathıyya will be mentioned and acomparative text of its two copies will be included.