ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU'L- HÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

EVALUATION OF THE TURKISH TRANSLATIONS OF THE NOVEL NAJIB AL- KILANI’S NAMED 'EN-NIDAU'L-HALID' IN THE CONTEXT OF EQUIVALENCE IN TRANSLATION

Özet

Çeviri, çeşitli kültürlerin buluşmasına imkân veren en önemli etkinliklerden biridir. Kültürleri buluşturan ve kültürlerarası ortak bir dil oluşturan çeviri etkinliği sonucunda ortaya çıkan hedef metinden beklenilen, kaynak metni en yakın şekilde yansıtabilmesidir. Çeviride kaynak ve hedef metnin yakınlık durumu eşdeğerlik kavramıyla ifade edilmektedir. Edebi çeviride eşdeğerlik sağlamadaki amaç, kaynak metnin okuyucusunda bıraktığı etkinin bir benzerini hedef metin okuyucusunda bırakmaktır. Şüphesiz her dil birbirinden farklı özelliklere sahiptir ve her anlam farklı şekillerde oluşturulur. Diller arası farklılığı gidermek yani eşdeğerliği oluşturabilmek için çevirmene önemli bir görev düşmektedir. Özellikle edebi çeviride çevirmenin hem kaynak hem de hedef dil kültürüne hâkim olması iki dil arasında eşdeğer bir çeviri metin oluşturulması açısından önemlidir. Modern Arap edebiyatı yazarlarından Necîb el-Kîlânî’nin bugüne dek on üç romanı Türkçeye çevrilmiştir. Bu çalışmada yazarın Arapçadan Türkçeye çevrilmiş olan ‘en-Nidâu’l-hâlid’ romanından seçilen örnek metinler, iki farklı çevirmen tarafından ortaya konulan hedef metinlerle karşılaştırmalı olarak çeviri eşdeğerliği bağlamında değerlendirilmiştir.

Abstract

Translation is one of the most important activities that allow various cultures to meet. As a result of the translation activity that brings together cultures and creates a common intercultural language, what is expected from the target text is to reflect the source text as closely as possible to the target text. The proximity of the source and target text in the translation is expressed with the concept of equivalence. The purpose of providing equivalence in literary translation is to create a similar effect on the reader of the source text on the target text reader. Of course, every language has different features and every meaning is formed in different ways. An important task falls on the translator in order to eliminate the difference between languages that is to create equivalence. Especially in literary translation, it is important for the translator to have a command of both the source and target language culture in terms of creating an equivalent translation text between two languages. Najib el-Kîlânî who is from the writers of modern Arabic literature and his thirteen novels were translated into Turkish so far. In this study, the sample texts selected from the author's novel "en-Nidâu'l-halid" translated from Arabic into Turkish were evaluated in terms of translation equivalence in comparison with the target texts produced by two different translator.