Bazı domates hatlarının domates lekeli solgunluk virüsü (TSWV=Tomato spotted wilt virus)'ne karşı reaksiyonlarının mekanik inokulasyon yöntemi ile belirlenmesi

Determining some of the tomato lines'reaction against TSWV (Tomato spotted wilt virus) by the mechanical inoculation method

Özet

Son yıllarda dünyada ve ülkemizde domates yetiştirilen alanlarda sıkça görülen domates lekeli solgunluk virüsü (Tomato Spotted Wilt Virus=TSWV), %42.1 ile %95.5 arasında ürün kayıplarına neden olabilmektedir. Hastalık etmeni virüs ile mücadelede en etkin yöntem genetik dayanıklılıktır. Bu hastalığa karşı dayanıklılık, Solanum peruvianum türünden elde edilmiş dominant tek bir gen olan Sw-5 geni ile idare edilmektedir. Bu çalışmada, ıslah çalışmalarında pratik olarak kullanılabilecek mekanik inokulasyon yöntemi ile hastalığa dayanıklılıkları farklı beş farklı domates genotipi testlenmiştir. Çamköy-Antalya yöresinden elde edilen TSWV izolatı (TSWV- 15) ile yapılan mekanik inokulasyon çalışmaları sonucunda hassas ve dayanıklı bireyler tespit edilmiştir. Testlemelerde dayanıklı materyal olarak, Sw-5 geni ihtiva ettiği bilinen LA 3667 çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan diğer materyaller Çeşit-1 (dayanıklı ticari çeşit; FORMULA F1), Çeşit -2 (hassas ticari çeşit; BATEM ÖZÇELİK F1), Hat-1(BATEM-114) ve Hat-2 (BATEM-115)’ dir. Virüsün mekanik inokulasyonu sonucunda Çeşit-1 ve LA 3667, TSWV-15 izolatına karşı dayanıklı bulunmuş; Çeşit-2, Hat-1 ve Hat-2’nin ise hassas olduğu tespit edilmiştir. Antalya yöresinden izole edilen virüs izolatına karşı Sw-5 genini bulunduran domates çeşitlerinin dayanıklılık gösterdiği; geliştirilecek dayanıklı çeşitlerde gen kaynağı olarak Sw-5 genini bulunduran çeşitlerin kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Abstract

In the tomato raising fields of Turkiye and in all around the world, TSWV - which is seen widely, caused the 42.1% to 95.5% of the product loss, recently. The most effective fight against the disease agent virus is the genetical resistance. The resistance to this disease is managed by the dominant Sw-5 gene, which is obtained from Solanum peruvianum. In this study, five tomato genotypes have different characteristics against virus disease were examined by the mechanical inoculation method-which can be used in breeding programms practically. Sensitive and resistant individuals were determined at the end of the mechanical inoculation studies by using the TSWV isolate (TSWV-15) which was obtained from Çamköy- Antalya region. In the testing period, as a resistant material, LA 3667-which contained Sw-5 gene was used. The other materials those were used in the study were, Çeşit-1 (resistant commercial variety; FORMULA F1), Çeşit-2 (a commercial variety; BATEM ÖZÇELİK F1 ), Hat-1 (BATEM-114 ) and Hat-2 (BATEM-115) (BATEM lines- the reaction against the disease are not determined). As a result of the testing study, Çeşit-1 and LA 3667 were assigned to be resistant to the TSWV-15 isolate. But, Çeşit-2, Hat-1 and Hat-2 were determined to be sensitive. This study is considered to be qualified enough to use for the future improvement programs for the resistance to the disease agent virus.