Dergiler / Dergiabant / 2017 / Cilt: 5 - Sayı: 10

İBN SÎNÂ'NIN MUATTILA TENKİDİNİN TEHÂFÜTÜ'L-FELÂSİFE EKSENİNDE FİLOZOF TUTARSIZLIĞINA DÖNÜŞMESİ

AN ANALYSIS ON THE TRANSFORMATION OF IBN SINA'S EHL TA'TIL CRITQUE INTO INCOMPATIBILITY IN THE TAHAFUT AL-FALASIFA

Sayfa
136–159
DOI
—

Özet

Gazzâlî, Tehâfüt'ün birinci delilinin ikinci meselesinde genelde filozofları, özelde ise İbn Sînâ'yı âlemin kıdemi ana başlığı çerçevesinde tenkit etmiştir. Özellikle bu bölümün konu bağlamında, İbn Sînâ ile Tanrı'nın kudretini ve etki alanını sorgulayan bazı fırka, grup ve görüşlerin arasındaki tartışmaları filozofların dilinden aktarmıştır. O, bu tartışmalarda, bahsi geçen fırka ve görüşler hakkında herhangi bir isim belirtmemiş ve bir îmâda bulunmamış olsa da bizdeki kanaat; Tehâfüt'ün bu bölümündeki tartışmanın, İbn Sînâ ile Ehl-i Ta'tîl ismiyle tanınmış, Allah'ın kudretini sorgulayan Muattıla arasında cereyan ettiği yönündedir. Çünkü İbn Sînâ'nın ilgili eserlerindeki ifadeleri ile Gazzâlî'nin Tehâfüt'teki iddialarının birbirlerinin benzeri ya da tamamlayıcısı olduğu görülecektir. İşte bu makale bu konudaki Gazzâlî eleştirisinin ne kadar tutarlı olduğunu tartışmaktadır.

Abstract

al-Ghazali criticized the philosophers in general, especially Ibn Sina in the second chapter of the first proof of Tahafut al-falasifa (Incoherence of the Philosophers), in the context of the time without beginning of the Universe. Particularly in the context of this chapter, Ibn Sina and the arguments between some groups and opinions questioning the power and the domain of God are conveyed from the language of philosophers. Although he did not mention any names in these discussions about the squares and opinions that we have in mind, It is said that the debate in this chapter of Tahafut was made between Ibn Sina and the detainee, who was known by the name of Ehl Ta?til, questioning the might of Allah. Because it will be seen that the expressions of Ibn Sina's works and the allegations of al-Ghazali in Tahafut are similar or complementary to each other. This article discusses how consistent the al-Ghazali criticism is in this context.