DENİZDE İNSAN HAKLARI BAĞLAMINDA GEMİ ADAMININ TERKİ

Özet

Gemi adamlarının donatanları tarafından terk edilmeleriyle çok sık karşılaşılmaktadır. Terk, gemi adamlarının donatanları tarafından ülkelerinegönderilme masrafları karşılanmadan, ücretleri ödenmeden, gerekli bakım ve destekten yoksun bir şekilde bırakılmalarıdır. Terkin sorun teşkiletmesinin nedeni, çoğu zaman temel ihtiyaçları dahi karşılanmadan bırakılan gemi adamlarının karşılarında muhatap olarak donatanı bulamamalarının yanında, bu süreçte yaşanılan insan hakları ihlalleridir.2006 tarihli Deniz İş Konvansiyonu’nun (MLC 2006) 2014 tarihli Değişiklikleri ile gemi adamının terki bağlayıcı olarak ele alınmışsa da konu sadece donatan tarafından ödenmeyen ücretlerin, gemi adamının ülkesine gönderilme masraflarının ve bu süreçte ortaya çıkabilecek giderlerinbelirli bir tutarının mali güvence sisteminden karşılanması noktasındaele alınmaktadır. Terkin salt ekonomik sonuçları, söz konusu mali güvence sistemiyle sınırlı olsa da düzenlenmiştir. Ancak gemi adamlarınınterk süresi uzadıkça ortaya çıkan beslenme hakkı, sağlık hakkı, ücrethakkı, çalışma hakkı ve hatta yaşam hakkı ihlalleri ile gemi adamlarınınterk süresindeki manevi kayıpları gibi bazı temel ve insani noktalarda birdüzenleme ve uygulama eksikliğinin olduğu görülmektedir. Bu durumunsebebi denizde insan hakları kavramının gelişmemiş olmasıdır. Bu çalışma ile denizde insan hakları kavramı gemi adamının terki özelinde elealınmış olup yaşanılan ihlallere yönelik en azından bir farkındalık yaratılması amaçlanmaktadır.

Abstract

It is very common for seafarers to be abandoned by their shipowners. The abandonment occurs when the seafarers are to be left without paying their repatriation expenses, wages, and expenses of the the necessary maintenance and support by the shipowner. The reason why the abandonment is a problem is that the shipowner could not be reached as respondent during the abandonment, and the seafarers are left without even their basic needs thus the human rights violations happen. Although, 2014 Amendments to the Maritime Labor Convention 2006 (MLC 2006) regulates the abandonment of the seafarers, it is only the context of providing financial security that is covered unpaid wages, repatriation costs and expenses which may be occurred during the process to those seafarers who are abandoned. The economic consequences of the abandonment of the seafarers has been regulated even though it covers very limited expenses. However, as the abandonment period expended the human rights violations such as right to right to food, right to health, right to wage, right to work and even the right to life and the non - pecuniary damages occur and there seems to be a lack of regulation and implementation in basic and human aspects. The reason for this is that the concept of human rights at sea has not developed yet. With this paper, the concept of human rights at sea is examined in the scope of the abandonment of the seafarers and it is aimed to raise an awareness of the human rights violations in the abandonment cases.