Subklavyan arter darlıklarında cerrahi uygulamalar ve sonuçları

İlker MATARACI, Ali FEDAKAR, Kaan KIRALİ, Ahmet ŞAŞMAZEL, E. Murat ÖKTEN, Ahmet ÇALIŞKAN

Özet

ÖZET Amaç: Subklavyan arter darlıkları genellikle subklinik seyretmekle birlikte özellikle subklavyan çalma sendromu ile tanınırlar. Çalışmamızda subklavyan çalma sendromunun cerrahi tedavisinde uygulanan teknikler ve sonuçları irdelenmiştir. Gereç ve Yöntemler: Kliniğimizde Ocak 2000 - Aralık 2007 tarihleri arasında subklavyan arter darlığı nedeniyle 21 hastaya 22 cerrahi cerrahi müdahale uygulandı. Bilateral subklavyan arter darlığı saptanan 36 yaşındaki bir kadın hastada önce desendan aorta sol subklavyan arter bypass ve 2 ay sonrada sol taraftan sağa subklavyan-subklavyan bypass operasyonu gerçekleştirildi. Yaş ortalaması 48±13,9 (30-75) olan hastaların 15'i erkek (%71.4) ve 6'sı kadındı (%28.6). Hastaların 18'inde subklavyan çalma sendromu, 3'ünde ise koroner subklavyan çalma sendromu mevcuttu. Hastalarda gözlenen en sık şikayetler senkop, baş dönmesi ve üst ekstremitede kladikasyo intermittans bulgularıydı. Tüm olgular cerrahi olarak tedavi edildi. Cerrahi tedavide 9 olguda subklavyan-subklavyan bypass, 6 olguda karotiko-subklavyan bypass, 2 olguda aorta-aksiller bypass, 2 olguda subklavyan-karotis uç yan anastomoz, bir olguda subklavyan-brakial bypass ve 2 olguda da desendan aorta-sol subklavyan bypass operasyonları uygulandı. Bulgular: Hastaların hiçbirinde operasyon sırası ve sonrasında mortalite gözlenmedi. Postope-ratif erken dönemde 5 hastada komplikasyon gözlendi. Akut greft trombozu gelişen 2 hastada grefte em-bolektomi ve yeniden anastomoz işlemi uygulandı. Diğer komplikasyonlar ise bir hastada kanama ve hematom, bir hastada sağlam tarafta nabız kaybı ve bir hastada ise geçici hemiparezi şeklindeydi. Uzun dönem takipte hastalarda sorun gözlenmedi. Sonuç: Subklavyan çalma sendromunda perkütan transluminal anjiyoplastiye uygun olmayan vakalarda cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Cerrahi tedavide ise subklavyan arterdeki darlık yerine, hastanın yaşma, ilave lezyon, ek hastalık ve kombine cerrahi uygulanması durumuna göre strateji geliştirilerek başarılı şekilde onarım uygulanabilir.

Abstract

ABSTRACT Objective: Subclavian artery stenosis is generally subclinic in progress and known as subclavian steal syndrome. In our study, techniques which applied for surgical treatment of subclavian steal syndrome and their results were investigated. Material and Methods: We performed 22 surgical intervention to 21 patients who have subclavian artery stenosis in our clinic between January 2000 and December 2007. One of our case was bilateral subclavian artery stenosis diagnosed 36 years old woman; first of all we performed descendan aorta left subclavian artery bypass and 2 months later she underwent subclavia-subcla-vian bypass operation from left to right. 15 patients (71.4%) were male, 6 patients (28.6%) were female and mean age was 48 ± 13.9 (30 - 75). 18 patients had subclavian steal syndrome and 3 patients had coronary subclavian steal syndrome. The most common symptoms observed among patients were syncope, vertigo and claudicatio intermittance in upper extremity. All cases were received surgical treatment. The surgical procedure was subclavian - subclavian bypass in 9 patients, carotid-subclavian bypass in 6 patients, aorto-axillary bypass in 2 patient, subclavian-carotid end to side anostomosis in 2 patients, subclavian-brachial bypass in one patient and descendent aort-left subclavian bypass in 2 patient. Results: No perioperative and postoperative mortality was observed. Early postoperative complications were observed in 5 patients. Acute greft thrombosis developed in two of these patients and they underwent greft trombec-tomy and re-anostomosis. Other complications were bleeding and hematom in one patient, contra-lateral pulse loss in one patient and transient hemiparesis in one patient. No other complications were observed in long term follow up. Conclusion: Surgical treatment is performed in subclavian steal syndrome cases who are not suitable for percutaneous transluminal angioplasty. Succesful reconstriction can be performed with appropriate strategy developed according to the localisation of stenosis on subclavian artery, age of patient, additional lesion, accompanying disease and combined surgical approach.