Dergiler / Dergiabant / 2022 / Cilt: 10 - Sayı: 1
Cihadî Selefîlik Bağlamında Neo-selefîliğe Eleştirel Yaklaşım
- Dergi
- Dergiabant
- Sayfa
- 71–94
- DOI
- —
Özet
Selefîlik tarihi süreç içerisinde çeşitli merhalelerde değerlendirilmektedir. Selefî yaklaşım Müslümanların ilk üç neslini içine aldığı görüşü öne çıkmaktadır. Burada Ahmed b. Muhammed b. Hanbel (öl. 241/855)’in de içinde yer aldığı muhaddisler başı çekmektedir. Selefîlik ise bu ilk Selefî nesli takip ettiğini söyleyen İbn Teymiyye (öl. 728/1328) ve İbn Kayyım el-Cevziyye (öl. 751/1350) ile sistemleşen bir düşünce metodudur. Daha sonra 18. yüzyılda Muhammed b. Abdülvehhâb (öl. 1202/1792) ile Selefîlik yeniden gündeme gelmiştir. 19. yüzyıldan itibaren İslâm’ın ve Müslümanların yeniden özüne dönüp ayağa kalkması ve ilerlemesi için girişilen gayretler de yeni/Neo-selefîlik diye isimlendirilmiştir. Kendisini Selefîlik içerisine konumlandıranlardan biri de Cihadî Selefîlik olup bu da kendi arasında birçok gruptan oluşmaktadır. Cihadî Selefîlik özellikle Müslümanlara tekfîr ve şirk isnadında bulunma, kendi doğrularını başkalarına zorla kabul ettirme çabaları, şiddeti bir yöntem kabul etme bakımından eleştirilmiş ve Selefîlik çizgilerinin neliğinin sorgulanmasına yol açmıştır. Bu tutumları ile hem Müslümanların genel inanç yapısını hem de İslâm’ın hoşgörü, esenlik, tebliğ ve davet metodunu zedeleyecek duruma gelmişlerdir.
Abstract
Salafism has been evaluated at various stages in the historical process. The view that the Salafī approach includes Muslims, especially the first three generations, is generally accepted. Here Aḥmad b. Muḥammad b. Ḥanbal (died 241/855), the muḥaddiths, in which he was included, lead. Salafism, on the other hand, is a method of thought that systematized with Ibn Taymiyya (d. 728/1328) and Ibn Qayyim al-Jawziyya (d. 751/1350), who said that they followed this first Salafī generation. Later, in the 18th century, Muḥammad b. ʿAbd al-Wahhāb (d. 1202/1792) Salafism came to the fore again. Since the 19th century, the efforts made for Islam and Muslims to return to their essence, stand up and progress, have been named as Neo-salafism. One of those who positioned itself in Salafism is Jihādī Salafism, which consists of many groups among itself. Jihādī Salafism has been criticized in terms of accepting violence as a method, especially attributing Muslims to takfīr and shirk and to impose their own truth on others and has led to the questioning of the nature of Salafism's lines. With these attitudes, they have come to a situation that will damage both the general belief structure of Muslims and the tolerance, well-being, notification and invitation method of Islam.