Bazı çalı türlerinin besin maddesi içeriklerinin mevsimsel değişimi

Hande Işıl AKBAĞ, Fırat ALATÜRK, Ahmet GÖKKUŞ, Tuğçe ALPARS, Ece COŞKUN

Özet

Bu araştırmada Çanakkale meralarında bulunan 9 farklı çalı türünün (akçakesme, kermes meşesi, mazımeşesi, karaçalı, katırtırnağı, deniz üzümü, yalancı akasya, keçi gevişi, katran ardıcı) besin maddesi içeriğininmevsimsel değişimini tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Bitki örnekleri 2013 2014 yıllarındaÇOMÜ/TETAM bünyesinde yer alan 30 dekarlık çalılı doğal mera alanı ile üniversitenin kampüs alanındanalınmıştır. Denemede çalıların mevsimlik olarak ham protein, ham yağ, tanen, NDF, ADF ve ADL oranlarıbelirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, çalıların ham protein içerikleri ilkbahardan (%12,75) itibaren kışmevsimine (%7,08) ka dar sürekli azalmıştır. Bitkilerde en yüksek ham protein oranı (%16,31) yalancı akasya, endüşük protein oranı (%5,34) ise katran ardıcında tespit edilmiştir. Ham yağ oranları kış (%7,50) ve sonbahar(%6,50) mevsimlerinde yüksek, ilkbahar (%5,62) ve yazın (%5,41) düşük olmuştur. Katran ardıcı en yüksek hamyağ oranına (%7,54) sahip olurken, en düşük ham yağ oranı (%4,46) karaçalıda ortaya çıkmıştır. En yüksektanen oranı %2,18 ile deniz üzümünde, en düşük ise %0,11 ile katırtırnağında tespit edilmiştir. Ham proteinoranlarının tersine hücre çeperi bileşenleri (NDF, ADF, ADL) olgunlaşmaya bağlı olarak artmıştır. En yüksek NDF, ADF ve ADL oranları (%53,87, 44,15 ve 16,98) katırtırnağında; en düşük NDF ve ADL (%35,22 ve 8,54) keçi gevişinde, en düşük ADF(%24,20)ise karaçalıda elde edilmiştir. Buna göre, kış döneminde yüksek protein içeren yem takviyesi yapılmak kaydıyla, bu çalılar genelde keçiler için yıl boyu yeterli yem üretebildiği söylenebilir.

Abstract

This study was conducted in order to determine the seasonal changes in the nutrient contents of ninedifferent shrub species ( Phillyrea latifolia L., Quercus coccifera L. , Quercus infectoria Olivier., Paliurus spinachristi MĠLLER., Spartium junceum L., Ephedra major HOST., Robinia pseudoacacia L., Anagyris foetida L.and Juniperus oxycedrus L.) found in pastures in Çanakkale. Plant samples were taken from 30 acre areas ofnatural pasture located in ÇOMÜ TETAM and the territory of university campus during the years 2013 2014.The seasonal levels of crude protein, crude fat, NDF, ADF, ADL and tannin of above mentioned shrubs wereidentified during this research work. According to the obtained results, the crude protein content of shrubs hasbeen decreased constantly from winter (12.75%) to spring (7.08%).The highest level of crude protein (16.31%)in Robinia pseudoacacia L. as for that the lowest protein (5.34%) has been found in Juniperus oxycedrus L.Overall ratio of crude fat in plants was found higher in winter (7.50%) and autumn (6.50%) while lower in spring(5.62%) and summer (5.41%). Juniperus oxycedrus L. possessed the highest crude fat ratio (7.54%) while thelowest ratio of crude fat (4.46%) has been emerged in Paliurus spina christi MĠLLER. Highest tannin has beendetected in Ephedra major HOST. and the lowest in Spartium junceum L. at 2.181and 0.11 percentage levels,respectively. In contrast to the crude protein contents, the cell wall components like NDF, ADF and ADL havebeen increased depending as of maturity. Highest ratio of NDF, ADF and ADL (53.87%, 44.15%and 16.98%) inSpartium junceum L., the lowest NDF and ADL (35.22%and 8.54%) in Anagyris foetida L. and the lowest ADF(24.20%) has been obtained in Paliurus spina christi MĠLLER. According to these results, high protein feedsupplement during the winter, if performed, these shrubs can be said to produce enough forage generally forgoats throughout the year.