Ankara İl Merkezindeki Üç-Altı Yaş Grubu Çocukların Özbakım Beceri Düzeylerinin İncelenmesi

Özet

Yaşamın ilk yıllarında bebekler temel ihtiyaçlarının karşılanması için yetişkinlere bağımlıdırlar. Ancak gelişim süreci içerisinde çocuktan, bazı temel becerileri kazandıkça bu ihtiyaçları kendisinin karşılaması beklenir. Bu araştırma; çocukların yemek yeme, tuvalet eğitimi, giyinme-soyunma, kendine çeki-düzen verme gibi özbakım beceri düzeylerini değerlendirebilmek ve ailelerin çocuklarına bu becerileri kazandırabilmek için verdikleri fırsatları belirleyebilmek amacıyla planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara İl merkezi Şentepe ve Cebeci Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezleri'ne kayıtlı okulöncesi eğitimi almayan ve normal gelişim gösteren 3-6 yaş grubu 80 kız, 88 erkek olmak üzere toplam 168 çocuk oluşturmuştur. Çocukların özbakım beceri düzeylerini belirleyebilmek amacıyla Portage Erken Çocukluk Dönemi Eğitim Programı Özbakım Kontrol Listesi kullanılmıştır. Yaş gruplarına göre örneklemi oluşturan çocuklarda gözlenebilen beceri sayılarının tepe değerleri incelendiğinde; 3-4 yaş grubundaki çocukların kendi yaş grubunda yapması beklenen 15 beceriden 14'ünü, 4-5 yaş grubundaki çocukların kendi yaş grubunda yapması beklenen 23 beceriden 21'ini, 5-6 yaş grubundaki çocukların ise kendi yaş grubunda yapması beklenen 15 beceriden 13'ünü yapabildikleri bulunmuştur. Araştırma sonuçları; çocukların yaşı ve gelişim düzeyi dikkate alındığında kendilerinden beklenen özbakım becerilerinin birçoğunu kazandıklarını göstermektedir. Çocukların başarılı olamadıkları becerileri kazanabilmeleri için ise onlara uygun fırsatların sağlanması ve ailelerin bu konuda bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Çocukların öz bakım alanında desteklenmesinin, onların daha erken dönemde bağımsız hareket etmelerini sağlayarak kendilerine olan güvenlerini de artıracağı düşünülmektedir.

Abstract

Babies are dependent on their adults for their basic needs during the first few years of their life. While the children gains basic skills during their development, they are expected to provide these needs by themselves. This study was planned to evaluate the self-help skills such as eating, toilet training, putting on and off, tidying oneself and to determine the opportunities that parents give their children to gain these skills. The research was studied with 168 3-6 years old children (80 girls and 88 boys) registered to the Mother Child Health and Family Planning Centers in Cebeci and Sentepe quarters of Ankara, whose development was normal but had not attended to a preschool education programme. Portage Early Childhood Education Programme Self-Help Checklist was used to determine the self-help skill levels of children. When the modes of the number of skills that are seen in each age group were analysed, it was observed that; the 3-4 years old children have 14 skills of 15 that are expected for this age group, the 4-5 years old children have 21 skills of 23 that are expected for this age group, the 5-6 years old children have 13 skills of 15 that are expected for this age group. The study revealed that, concerning the age and developmental stage, children had gained most of the expected self-help skills. It is necessary to give suitable opportunities to make children gain self-help skills that is expected according to their age and development stage and to make parents concious of this. It is thought that supporting the children about self-help skills by providing independence in earlier stages will increase their self confidence.