Mükemmelliyetçilik ve Üstün Yetenekliler

Özet

Çok Boyutlu bir kavram olan mükemmeliyetçilik birçok araştırmacı tarafından farklı şekillerde tanımlanmıştır. Araştırmacılar mükemmelliyetçiliği normal-nevrotik, pozitif-negatif, esnek-esnek olmayan, uyumlu uyumsuz, aktif-pasif gibi gruplara ayırarak mükemmelliyetçiliğin hem olumlu hem de olumsuz özellikleri üzerinde durmuştur. Mükemmeliyetçilik "ben odaklı", "diğerleri odaklı" ve " sosyal odaklı" olmak üzere üçe ayrılarak incelenebildiği gibi "hatalara aşırı dikkat", "yüksek kişisel standartlar", "kendi davranışlarından şüphe", "düzen", "ebeveyn beklentileri" ve " aşırı ebeveynsel eleştiri" gibi alt boyutlarına ayrılarak da incelenebilmektedir. Üstün yetenekli çocuklarda gözlemlenen mükemmeliyetçiliğin ise bu çocuklarda , sosyal uyum problemlerine, benlik saygısında düşmeye ve kendine güven duygusunda azalmaya yol açabileceği, akademik başarılarında düşmeye neden olabileceği hatta bu çocukları intihara sürükleyebileceği yapılan araştırmalar sonucunda ortaya çıkmıştır. Fakat bu araştırmalarda mükemmeliyetçilik terimiyle yüksek kişisel standartların mı yoksa uyumsuz mükemmeliyetçilliğin mi kastedildiği net değildir. Çok yüksek standartta hedefler belirleyip, mükemmele ulaşmak için çaba sarf etmek sağlıksız bir durumdur, fakat söz konusu olan üstün yetenekli çocuklar olduğunda hangi hedefin gerçekçi olmayacak kadar yüksek olduğuna karar vermek güçtür. Üstün yetenekli çocuklar, sosyal olarak tanımlanan bir mükemmmelliyetçilik anlayışını algılamakta ve mükemmel olmak için uğraşmanın kendi değerini koruyacağına inanmaktadır. Bu nedenle hem ailelerin hem de eğitimcilerin çocukların yaratıcılık yeteneklerini kullanıp geliştirebilmelerine izin vermeli, esnek olmalı, çocuklarının araştırıcı davranışlara açık ve hoşgörülü olmalıdır.

Abstract

As a multi-dimensional term, perfectionism is defined variously by many researchers. The researchers has been studying perfectionism by dividing the term into clusters of normal-neurotic, positive-negative, flexible-non-flexible, adaptive-maladaptive and active-passive. Perfectionism is divided into three domains; which are self-oriented, other-oriented and socially-oriented. It also includes sub divisions of extreme attention to mistakes, high personal standarts, suspicion of personal behaviors, ordeliness, parental expectations and excessive parental criticism. The studies done with gifted children indicates that, perfectionism ingifted children may lead to social adjustment problems, low self esteem, low academic achievement and may even lead to suicidal attempts. However, in the above findings, the term is not clearly defined and it can not be distinguished from high personal standarts and maladaptive perfectionism. Although having high standart goals and making an effort to be perfect is considered as maladaptive for the normal developing children, it is difficult to distinguish between realistic and non realistic goals of gifted children. In the case of a gifted child, perfectionism should be considered as a social concept, the child may think perfectionism as a mean for protection of self esteem, for this reasons, both families and professionals should provide the facilities to improve gifted child's creativity and motivate child to explore, should also be flexible and tolerant.