Uçucu kül içeren harçlarda nükleer tehlike düzeyi

Özet

Beton veya harçlarda uçucu kül kullanılması, yapılardaki radyoaktif yayınımda bir artışa neden olabilir kuşkusuna yol açmış ve toplumda bir korkunun kaynağı olmuştur. Yanmış kömür veya linyitin kalıntısı olan uçucu küller 238U, 232Th ve 40K gibi radyoizotoplar içerirler ve yapı malzemesi olarak kullanılmaları ortamda nükleer radyasyonu artırabilir. Bu artış insan sağlığı için tespit edilen sınırı aşar mı? Bu soruya cevap vermek için oluşan radyoaktivite düzeyini araştırmak, 238U'in bozunması sonucu ortaya çıkan Radon gazı miktarını ölçmek ve bu değerleri müsade edilen standard sınırlarla karşılaştırmak gerekir.Araştırmamızda Yatağan, Orhaneli, Afşin-Elbistan termik santrallarının C tipi uçucu küllerinin ve normal portland çimentosunun laboratuar ortamında meydana getirdikleri radyoaktif ortamında foton emisyonları HpGe yarı iletken detektörle ölçülmüş ve ORTEG-CANBERRA 90 amplifikatör ve analizörle kayda alınmıştır. Bu sınırlı analiz sonuçları ve başka bilim adamlarınca yürütülen araştırmalar iyimserdir. Portland çimentosu ile aynı düzeyde kalan uçucu kül radyoaktiviteleri ihmal edilebilir. Mamafih büyük alanlı hacimlerdeki Radon gazı yayılması incelenmelidir, zira test edilen tüm bağlayıcı maddeler, buna portland çimentosu da dahildir, tehlikeli radyonüklitler içermektedirler.

Abstract

The potential increase of radioactive emission in buildings due to fly ash in concrete or mortar is a source of public fear. Fly ash which is a residue of burnt coal or lignite contains some radioisotops as 238U, 232Th and 40K, and its use in building materials may increase the nuclear radiation in the medium. Does this increment exceed the allowed limit of radiation for human health? To answer, this question it is necessary to investigate the radioactive level produced and measure the quantitiy of Radon gas produced by the decay of 238U, and to compare these values with the permitted standard limits. The increase of the radioactive photon emission has been measured in laboratory medium in the presence of three Turkish C fly ashes, namely Yatağan, Orhaneli, Afşin-Elbistan and an ordinary portland cement using HpGe semi conductor detector, ORTEG amplifier and Canberra 90 analyser. The results of this restricted analysis and the researches carried out by other scientists are optimistic. The radioactivity of fly ashes which is of the same order of the portland cement may be neglected. It is certainly necessary to investigate the problem of Radon gas emission when the inside surface of the building is too large, because all the binding materials tested, including portland cement contain hazardous radio-nuclides.