Thomas Hürlimann’nın Heimkehr adlı eserinde Eve-Dönüş

Özet

Hiç kuşkusuz, eve dönen herkesin arketipi olan Homer’ın Odysseus’u, anavatanından uzaktayken Ithaca’yı düşündü. Uzaklardayken evi hayal etmek, orada olmak ve eve dönüş için olan özlemi ifade edebilir. Ancak Odysseus’un dönüşü, ev ve aile ile mutluluk dolu bir birleşme anlamına gelmez. Aksine Odysseus, karısına ve tahtına sahip olmak isteyen gaspçıları katlettiğinde acımasız bir şiddet eylemine yol açar. Homer’ın buradaki anlayışı, evin gerçekte var olan bir yer olarak düşünülemeyeceğini bizlere kabul ettirmektedir çünkü hem “ev” hem de onu düşünen kişi sürekli bir değişime tabidir. 20. yüzyıl düşünürleri, “modern insanı,” “hane”den aciz olarak (Martin Heidegger) ve bilinmeyen bir geleceğe savrulan (Walter Benjamin), nostalji içerisine hapsolmuş varlıklar olarak tanımlıyor. Heimkehr’de (Homecoming, 2018), ünlü ve ödül sahibi İsviçreli filozof ve yazar olan Thomas Hürlimann, ana kahramanıHeinrich Übel’i bizlerle buluşturmaktadır. Heinrich Übel, bir dizi fiziksel (ve zihinsel) değişimlere maruz kalır. Ev ve eve dönüş kavramları hakkında düşündükçe yaşam deneyimleri dünyasında “ev” kavramının olmadığını fark eder. Hürlimann’ın metni, Homer, Gottfried Keller, E.T.A Hoffmann, İncil ve daha fazlasına göndermelerde bulunan, pikaresk bir oluş romandır (Bildungsroman). Romanın metinlerarası unsurları yurtsuz olan kahramanı zihnindeki “ev” kavramından uzaklaştırmaya hizmet eder ve evin hayal gücünde bir yer olduğunu, edebiyatın ise bu yerin rehberi olduğunu anlamasına yol açar. Hürlimann’ın romanı, 21. Yüzyılın dünyasında isteyerek veya istemeyerek yerinden edilmiş herkesin ilgisini çekebilecek yeni bir “ev” kavramını modellemektedir.

Abstract

Surely, the archetype of all those who returned home, Homer’s Odysseus, often thought of Ithaca while being away from his homeland. Dreaming of home from abroad can express a yearning for being there and for nostos (homecoming). Odysseus’ return, however, does not constitute a happy reunion with home and family. Instead, it first sparks an act of ruthless violence when Odysseus massacres the usurpers who are trying to take possession of his wife and his throne. Homer’s insight here suggests the recognition that home cannot be thought of or grasped as something that actually exists, because both “home” and the one thinking of it are subject to perpetual change. Twentieth-century thinkers seem to concur and describe “modern man” as incapable of ‘dwelling’ (Martin Heidegger) and as beings who are trapped in a backward-looking gaze (history, memory, home) while relentlessly being hurled to the (unknown) future (Walter Benjamin). In Heimkehr (Homecoming, 2018), renowned and prize-winning Swiss philosopher, dramatist, and writer Thomas Hürlimann introduces Heinrich Übel. This protagonist suffers a series of physical (and mental) displacements. The more he thinks of home and about going home, the more he recognizes that there is no such thing as “home” in the world of life experiences. Hürlimann’s text is a picaresque quasi coming-of-age-novel (Bildungsroman) that is permeated with allusions to Homer, Gottfried Keller, E.T.A. Hoffmann, the Bible, and more. The intertextual elements of the novel serve to “deterritorialize” the concept of “home” in the homeless protagonist’s mind and lead to his realizations that home is a location in the imagination and that literature is the guide to this place. Hürlimann’s novel models a way of “dwelling” in the 21st-century world that can be of interest to all who are “displaced”—voluntarily or not.