Hafıza, Kimlik ve Yaşlılık: Yaşlanma Hikayesi Olarak Bir Son Duygusu

Özet

Julian Barnes Bir Son Duygusu (2011) romanında, cinsiyet, sınıf, cinsellik, ölüm ve hafıza gibi pek çok konuya değinir. Özellikle, hafızamızın bizi nasıl yanıltabileceğine ve kendimiz ve etrafımızdaki insanlara dair nasıl sahte öz-imgeler oluşturabileceğimize dikkat çeker. Romanda ele alınan konulardan birisi de yaşlanma sürecidir. Barnes yaşlılık dönemini çürüme ve durgunluk evresi olarak değerlendirmez. Aksine bu dönemi, kişinin kendi benliğine dair yeni çıkarımlarda bulunduğu ve hayatın olumlu ya da olumsuz yeni yönlerinin keşfedildiği bir evre olarak değerlendirir. 1970’li yıllarla birlikte ilginç ve karmaşık kişiliğe sahip yaşlı karakterler çağdaş edebiyatın odak noktası olmuştur. Yaşlı nüfusun artması, gerontoloji alanındaki gelişmeler ve yaşlanmayla ilgili kuramlar midlife bildung, reifungsroman ve vollendungsroman gibi roman türlerinin ortaya çıkmasına katkıda bulunmuştur. Bu çalışmanın amacı, Bir Son Duygusu adlı eseri yaşlanma sürecine dair kuramlar çerçevesinde ele almak ve bu eserin eleştirmen Constance Rooke tarafından vollendungsroman (tamamlanma romanı) olarak adlandırılan roman türünün özelliklerini nasıl yansıttığını incelemektir.

Abstract

The Sense of an Ending (2011) by Julian Barnes touches upon many issues such as gender, class, sexuality, death, and memory. It particularly underlines how our memories can be misleading and thus create false images of ourselves as well as of the people around us. One of the subjects dealt with in the novel is the process of ageing. Barnes does not represent the period of senescence as the phase of decay and stagnancy. Rather, it is a new stage in one’s life when a new sense of the self is formed and new facets of life – either positive or negative – are (re)discovered. Beginning particularly with the 1970s, old people with complex and interesting personalities have become the focus of contemporary fiction. The increase in the number of elderly people, the developments in gerontology and the theories of ageing have contributed to the emergence of new literary genres such as midlife bildung, reifungsroman and vollendungsroman. The aim of this paper is to focus on the complexities of later life represented in The Sense of an Ending and analyse the novel considering the features of vollendungsroman, a term suggested by Constance Rooke to define “the novel of completion” or “winding up”.