Keltlerin Anadolu'ya göçü: Göç nedenleri, yolları ve ilk on yıl

TheMigration of Celts to Anatolia. Reasons and Roads of Migration and the First Ten Years

Özet

Türkiyenin eskiçağ tarihi ilki İ.Ö. 3. binyılın son üç yüz yüzyılı içinde, ikin- cisi İ.Ö. 2. binyılın son iki yüz yılına girildiğinde olmak üzere yaklaşık biner yıl arayla iki büyük kitlesel göçe tanıklık etti. İkincisinden takriben bin yıl sonra bir kitlesel göç de bugünkü Balkan devletlerinin bulunduğu coğrafyaya sirayet etti. Sonuncusu bildirimizin konusunu oluşturmaktadır ve bu göçe ilişkin bilgiler, eski Yunan ve Latin dilinde yazılmış ve bize kadar ulaşmış bulunan antik edebi kaynaklarda ve yazıtlarda mevcuttur. Göçmenlerin etnik kimlikleri konusun- da bir tartışma söz konusu değildir. Onlar, eski Yunanlıların Keltler (Keltoi), Romalıların Galler (Galli) dedikleri Kuzey Avrupanın adı bilinen ilk yerli hal- kıydılar. Hint-Avrupalıydılar ve Keltçe konuşuyorlardı. Antik edebi kaynak- larda özellikle onların Anadoluya geçen grubundan Galatlar diye söz edildi. Anadoluda yerleşmiş oldukları yukarı Kızıl Irmak dolaylarını da içine alan Kuzey Phrygiaya ise Galatia, yani Galatların ülkesi denildi. Ancak onların ne- den, nasıl ve hangi yoldan Anadoluya geçmiş oldukları ve Anadoluya geçtikten sonraki eylemleri konusunda Antik edebi kaynaklar yetersizdir veya bu kay- naklar çelişkili bilgiler aktarırlar. Bu bildiride amacımız, Kelt/Galat göçünün nedenini ve nasıl geliştiğini, göç yollarını, göçten sonraki eylemlerini antik edebi kaynakların aktardığı bilgileri, epigrafik ve numismatik belgeler ile günümüz tarihçilerinin araştırmalarını dikkate alarak tanımlayıp anlatmaktır.

Abstract

The ancient history of Turkey testified massive migrations, with intervals of a thousand years each. The first of these migrations occurred in last centu- ries of the Third millennium BC and the second migration towards the last two centuries of the second millennium BC. After about a thousand years from the latter, another massive migration, which composed the topic of my paper, spread to the areas of modern Balkan States. There are accounts relating to this migra- tion in ancient literary sources written in Greek and Latin languages. A discus- sion referring to the ethnicities of these immigrants, will not be made because they were the first indigenous people and they are mentioned as Celts (Keltoi) and Gauls (Galli) by ancient Greeks and Romans respectively. A groups of them that passed to Anatolia, were especially mentioned as the Galatians in ancient literary sources. They settled northern Phrygia including the upper region of Halys (modern Kızılırmak), and later this area was named Galatia after the Galatians. Nevertheless accounts in ancient literary sources are inadequate or inconsistent with their deeds after passing to Anatolia, where they came from? Why and how they did? Which paths they used? The aim in this paper is to research the reason, developments and paths of the Celtic/Galatian migration, and their deeds after the migration by using literary sources and epigraphic, numismatic and modern studies.