Çanakkale cephesinde Türk Hava Harekâ

Özet

Modern havacılık 1794 yılında Fransa-Avusturya Savaşında balonun sa-vaşın bir unsuru olarak kullanılması ile büyük bir değişim yaşamıştır. Takibenplanörün kullanılması ve son olarak 20inci asırda uçağın kullanılması ile in-sanlığın yaşamını derinden etkileyen yeni bir sektör doğmuştur.Havacılık kısa süre içerisinde askeri bir mahiyet kazanmıştır. TrablusgarpSavaşı havacılık tarihinde ilklerle doludur. Birinci Dünya Savaşı ise havacılığınaskeri vasfının kendini ispat ettiği bir dönem olmuştur.Birinci Dünya Savaşında birçok ülke havacılıkta önemli gelişmeler sağla-mıştır. Doğal olarak endüstriyel bakımdan gelişmiş ülkeler daha parlak başarı-lar elde etmiştir. 200.000 uçağın üretildiği bu savaşta Osmanlı İmparatorluğu8 Cephede yaklaşık 500 uçakla 4 yıl direnebilmiştir. Ancak Filistin Cephesindeİngilizlerin hava hâkimiyeti ile uyguladıkları trajedi tam bir katliama dönü-şür. Çanakkale Cephesinde ilk zamanlar İngiliz ve Fransızlar 1/14 oranındabir üstünlüğe sahipken zamanla bu rakam 1/7 olarak Türklerin lehine değişir.Türkler bu cephede savaş boyunca 60 civarında uçak düşürmüştür. Harekâtınher safhası Türk ordusunun hava kuvvetleri tarafından önceden keşfedilmiş veTürk ordusunun kara kuvvetlerine hazır olma fırsatı sunmuştur.Türk ve Alman havacıların görev aldığı Çanakkale Hava Harekâtı; kara,deniz ve hava unsurunun müşterek olarak yaptıkları bir harekât olması bakı-mından da Osmanlı havacılık tarihinde müstesna bir yere sahiptir. Harekâtprensipleri bakımından da birçok ilklerin yaşandığı önemli bir süreçtir.Hava harekâtı eksenli çalışılan bir makale, öğrenmeye etki odaklı tesirleriolacağı ve kolaylığı sağlayacağı değerlendirilmiş olduğundan uygulanmıştır.

Abstract

Modern aviation experienced a dramatic change with the usage of air bal-loon as a component of the war between France and Austria in 1794. Subse-quently, a new sector which profoundly affected the lives of humankind was bornwith the usage of glider and plane in the 20th century.Aviation soon gained a military nature. Tripoli war holds an importantplace in terms of firsts in aviation history. World War I, on the other hand, wasa period that military aviation proved itself.During the World War I, many countries realized significant progress inaviation. Naturally, industrially developed nations held brighter success thanothers. During the war, Ottoman Empire was able to stand firm in eight frontswith approximately 500 aircraft for 4 years, during that period however 200.000aircrafts were produced all over the world. Nevertheless, the full tragedy appliedwith the British air dominance in Palestine Front turned into a massacre. Whilethe British and French had the superiority 1/14 rate at the early times in Dar-danelle Front, this number changed in favor of Turks as 1/7 later on. The Turksshot down approximately 60 airplanes in this front during the war. Every phaseof military campaign was reconnoitered by Turkish Air Force and thus the op-portunity of getting ready was provided to the Turkish Army.Dardanelle Air Operation in which Ottoman and German aviators tookpart has an exceptional place in the view that land, naval and air componentswere all included in this operation as a joint force. It was an important process in terms of principles of operations in which has many firsts.This is applied since it is concluded that it has learning based effects and makes easier.