Çanakkale cephesi'nde Türk ordusunun menzil teşkilatı ve askeri ulaştırma hizmetleri

At Çanakkale front Turkish army support unit organisation and military transport services

Özet

Çanakkale Muharebelerinde Türk tarafının başarıya ulaşmasındakiönemli faktörlerin başında Menzil teşkilatı ve askeri nakliye (ulaştırma) hiz-metleri gelmektedir. Askeri lojistik ihtiyaçları deruhte etmek maksadıyla 25Mart 1915 sonrasında 5inci Ordu Komutanlığı emrinde 5inci Menzil Müfet-tişliği (Kumandanlığı) kurulmuştur.İkmal maddeleri, düşman deniz topçusunun etki sahasından uzakta cephegerisindeki depolara nakledilmiş, buradan siperlere kadar ulaştırılması pren-sibi üzerinde durulmuştur. İstanbuldan deniz yoluyla ya da demiryolu ile ta-şınan ikmal maddeleri Bigada kurulan ambarlarda depolanmıştır. Buradanmavnalar ve küçük deniz vasıtaları ile ikmal maddelerinin taşınmasına öncelikverilmiştir. Suyolunun kesintiye uğraması durumunda ise Menzil Komutanlı-ğınca öküz, deve ve mekkâre kolları ile ikmal maddeleri intikali yapılmıştır.Anafartalar ve Arıburnu bölgesindeki birliklerin ikmali için Bigalının ku-zeyinde, Seddülbahir bölgesindeki birliklerin ikmali için Soğanlıdere bölgesindeGrup Komutanlıkları depoları kurulmuş, buralardan lojistik destek sağlanmış-tır.İkmal maddelerinin nakliyatında birliğe kadar götürme usulü tercihedilmiştir. Menzil Komutanlığı emrindeki nakliye birliklerinin en önemli prob-lemleri; muharebelerin şiddetlendiği dönemlerde istirahat edememe, nakliyehayvanlarının zayıflığı, nakliye motorlu araçlarının piston ve benzeri yedekparçalarının olmayışı, İngiliz ve Fransız uçaklarının bombalarından verilenzayiatlar olmuştur.Çanakkale Muharebelerinde, cephenin İstanbula yakınlığı, Tekâlif-iHarbiye ile ikmal maddelerinin yerinden temini ve Balkan harpleri gibi diğer muharebelerden alınan dersler sebebiyle ikmal maddesi nakliyatında önemliproblemler yaşanmamıştır. Birinci Dünya Savaşı içerisinde lojistik sistemin enverimli biçimde işletildiği cephenin Çanakkale cephesi olduğu değerlendirile-bilir.

Abstract

Command Support Staff Organization and Military Transport Servicesare among the important factors that lead to the success of Turkish side atÇanakkale Battles. After March 25, 1915 in order to undertake logistics needs,5th Command Support Staff Inspectorate was established under the commandof the 5th Army Command.Supply substances were transfered to the storage areas behind the frontaway from the effects of enemy naval artillery, and from there the principle wasto deliver them to the trenches. Supply materials transported from İstanbul bysea or by rail were stored in warehouses established in Biga. From Biga, thepriority was given to tranfering the materials by means of barges or small seavehicles. In case of interruption of the waterway, Support command providedthe transport of the supply materials by ox, camel and mekkare (rented beastsof burden) convoys.For the resupply of the troops at Anafartalar and Arıburnu area, Groupcommand stores were established at the North of Bigalı, fort he resupply of thetroops at Seddülbahir area, Group Command stores were establihed and logis-tics support had been provided.Take up to the unit procedure was preferred for the transport of supply ma-terials. Most important problems of the units under the command of CommandSupport Staff: inability to rest in the periods of intensified hostilities, the weak-ness of the shipping animals, absence of pistons and similar spare parts of motortransport vehicles, and casualities given by British and French bombardmentplanes.In the Battle of Çanakkale, no important problem was experienced in thetransport of supply materials because of the proximity of the front to İstanbul,providing the supply materials locally by Tekâlif-i harbiye (a kind of war tax)and lessons learned from Balkan wars. It can be assesed that In the First WorldWar, logistics system was operated most efficiently at Çanakkale Front.