Çanakkale savaşı'nın yüzüncü yılında Türk edebiyatında savaş ve kadın -Türk tiyatrosu örneği-

In the centenary battle of Çanakkale war war and women in Turkısh literature -the example of Turkish theatre-

Özet

Savaşın en masum ve en mağdur kesiminden biri çocuklarla birlikte kadın-lardır. Kadın ve savaş yan yana gelmemesi gereken iki kavram olmasına rağ-men, edebî eserler çoğu zaman kadını birtakım gerekçelerle erkeğin yanında vesavaşın içinde kurgular. Savaşı kadın dikkatiyle anlatan eserler azdır. Daha çokcephede veya cephe gerisinde kadınların üstlendiği roller anlatılır.Türk tiyatrosu, savaşı anlatan ilk eserleriyle birlikte kadını savaşın önem-li bir unsuru olarak ele alır. Namık Kemal ve Abdülhak Hâmidin eserlerindeerkeğin yanında ve çoğu zaman onun ideallerine bağlı kadınlarla karşılaşı-rız. Özellikle Milli Mücadeleyi anlatan oyunlarda da kadınlar önemli rollerüstlenir. Cumhuriyetin kuruluşundan sonra kaleme alınan oyunlarda kadınabiçilen roller, ortak bilincin oluşmasının yanında, sosyal hayatta kadını önplana çıkarmak ve kadında özgüven geliştirmeyi amaçlamaktadır. Zira MillîMücadelenin anlatıldığı bazı oyunlarda kadınlar inisiyatif üstlenir, karar verirve uygularlar. Bunların tamamına yakını doğru karalardır ve netice itibariylebaşarı getiriler. Bu çalışma ile Türk tiyatro edebiyatında savaşı anlatan oyunlarda kadın kimliği ve kadına biçilen rol üzerinde durulacaktır.

Abstract

The most innocent and the most victim of wars is women besides children.War and women shouldn t come side by side. But usually literal works fiction-alise with some justification women beside men in the war. The works narratethe war with women attention is very few. The roles which are assumed by wom-en mostly in front or back are narrated.Turkish theatre with first works narrating war, handle women as a impor-tant factor of war. We come across women who are besides men and mostlydepending his ideals in Namık Kemal s and Abdülhak Hâmid s works. Womentake an active role in especially the pieces that narrating National Struggle. Thewomen s roles are aim beside the formation of collective consciousness, featurethe women in the social life and developing self-esteem in women, in the piecesthat is indited after the establishment of the rebuplic. Likewise, in some piecesnarrating National Struggle, women take an initiative, decide and implement.Almost all of these decisions are the right decisions and consequently bring suc-cess. In this work we will insist female identity and the role of women in piecesdescribing war in Turkish theatre literary.