İtilaf devletlerinin Çanakkale'yi tahliyesinin Türk basınına yansımaları

Özet

Türk kamuoyu, Birinci Dünya Savaşının ve Osmanlı Devletinin kaderiniyakından ilgilendiren Çanakkale Cephesiyle ilgili gelişmeleri anbean takip et-miştir. Çanakkale Cephesinde başarılı olamayacağını anlayan İngilizler tahliyekararı almışlardır. Türk ordusu İngilizlerin Arıburnu ve Anafartalardan kade-meli olarak gerçekleştirdiği tahliyeyi fark edememiştir. İngilizlerin Seddülbahiritahliyesi ise daha sıkıntılı olmuş ve geride önemli miktarda silah, cephane, gıdamaddesi, giyim eşyası, ilaç, ulaşım ve haberleşme araçları bırakarak neredeysesadece askerlerini çekebilmiştir. İngilizlerin savaş gemileriyle sürekli Türk böl-gelerini bombalaması tahliyenin gizlenmesini ve rahat yapılmasını sağlamıştır.Türk basını, İtilaf kuvvetlerinin Çanakkaleden çekilmesini Türk milletininasırlardan beri şevkle beklediği büyük bir zafer olarak duyurmuştur. İtilaf kuv-vetlerinin Geliboluyu tamamen tahliye etmesinin duyulması tüm ülkeyi sevin-ce boğmuş ve bu önemli zafer haberi tüm il ve ilçelerde coşkuyla kutlanmıştır.İstanbulda bütün şehir, bayraklarla donatılmış ve sevinç gösterileri düzenlen-miştir. Türk basınında çıkan değerlendirmelerde Çanakkale Savaşı ile İtilafDevletlerinin dünyadaki itibarının zedelendiği, savaşın İttifak Devletlerininlehine döndüğü ve Rusyanın zor durumda kaldığı dile getirilmiştir. Çanakkaleharekâtı sonrası Türk ordusu diğer cephelerde daha rahat hareket etme imkânıyakalamıştır. İtilaf Devletlerinin Çanakkale Cephesinde başarısız olarak geriçekilmesi kamuoyunda savaşın gidişatını önemli ölçüde değiştireceği ve tümdünyayı etkileyen siyasi, askerî ve sosyoekonomik sonuçlar doğuracağı gibi bek-lentiler ortaya çıkarmıştır.

Abstract

Turkish public kept abreast of all the latest developments about GallipoliFront which was closely related with the fate of the First World War and Otto-man State. Having understood the impossibility of being successful at GallipoliFront, British Army decided to evacuate the Peninsula.Turkish troops could not notice the gradual British evacuation from An-zac Cove and Suvla Bay. Evacuation of Helles for British troops was more trou-blesome; leaving behind a significant amount of weapons, ammunition, food,clothing, medicine, means of transportation and communication they had to becontent with the evacuation of their soldiers. Bombing Turkish areas by the war-ships continuously enabled British troops to hide the evacuation.On Turkish Press, Allied evacuation of Gallipoli was announced as a greatvictory which Turkish nation had been waiting eagerly for centuries. Evacuationof Gallipoli news enraptured the whole country and all provinces and districtscelebrated that important victory news enthusiastically. Turkish flags were wav-ing in every part of İstanbul and demonstrations were held. In the evaluationsof Turkish press it is expressed that besides ruining the reputation of Allies, Gal-lipoli War turned the course of the war to Central Powers advantage. Moreover,Russia was stuck in a difficult situation with the Gallipoli victory. After Gallip-oli War, Turkish troops caught the opportunity to move freely in the other fronts.Allied evacuation of Gallipoli with a failure led to such expectations in publicthat Gallipoli victory would change the course of the war and would cause somepolitical, military and socio-economic results which could affect the whole word.