Devletin Mekânsal Yeniden Ölçeklendirilmesine Farklı Bir Bakış: Türkiye’deki Büyükşehirlerin Kent-Bölgeleşme Temelli Bir Analizi ve Sınıflandırması

A Different Perspective on Spatial Rescaling of the State: City-Regional Analysis and Classification on Metropolitan Cities in Turkey

Özet

Mekânsal ölçek, kamu yönetimi açısından; yönetilebilir, planlanabilir, sürdürülebilir optimal idari sınırlar kapsamında ele alınır. Metropoliten alanların ya da kentsel bölgelerin işlevsel ekonomik alansallığı ile yerel yönetsel birim sınırları arasındaki uyumsuzluk; kamu tercihi teorisi, liberal yaklaşımlar, radikal ya da Marksist perspektifler gibi çok geniş bir yelpazede değerlendirilen, devletin yeniden mekansallaşmasında temel konulardan biridir. Bu konu, sosyoekonomik hayatın dinamikleri ve akışları, yerel yönetimlerin yeniden örgütlenmesi, metropoliten alan genelindeki iş birlikleri gibi farklı boyutlarda değerlendirmeyi gerektirir. Çalışmanın araştırma ayağı, kent-bölgeleşmenin bu boyutları içeren metropoliten gelişme durumuna ait yeni bir aşama olduğu temelinde şekillendirilmiştir. Bu çerçevede, morfolojik (mekânsal metodoloji) ve fonksiyonel (endeks değerlendirmeleri) olarak iki aşamalı gerçekleştirilen analize, elde edilen bulgulara ve değerlendirmelerine dayanarak büyükşehir kentleri için bir sınıflandırma önerisi geliştirilmiştir.

Abstract

Spatial scale, in terms of public administration, is viewed as a manageable, planned, sustainable optimal spatial scale. The issue of incompatibility between functional economic spatiality of metropolitan areas or urban regions and the boundaries of local administrative units is one of the fundamental issues in the respatialization of the state, and considered from a wide variety of perspectives such as public choice school, liberal approaches, and radical or Marxist theory. This issue requires an evaluation involving many different dimensions such as dynamics and flows of socioeconomic life, reorganization of local governments, and collaborations across a metropolitan area. In this study, city-region is evaluated as a new factual stage of metropolitan development and the research has been shaped on this basis. In this framework, a classification of metropolitan cities is developed on the base of morphological (spatial methodology) and functional (index evaluations) analysis, findings of this analysis and evaluations.