Dergiler / Cumhuriyet Yerbilimleri Dergisi / 1998 / Cilt: 15 - Sayı: 1

Yıldızeli-Akdağmadeni arasındaki (Yavu çevresi) Eosen yaşlı volkanojenik kayaçlara ilişkili kil minerallerinin mineralojisi ve jeokimyası

Mineralogy and geochemistry of clay minerals related to volcanogenic rocks of Eocene age between Yıldızeli and Akdağmadeni (Yavu area)

Sayfa
87–100
DOI
—

Özet

Yavu çevresindeki Eosen yaşlı dizilim, epiklastik, karbonat, piroklastik ve volkanik kayaçlardan oluşmaktadır. Piroklastik kayaçlarda hem pirojenik (plajiyoklaz, sanidin, hornblend, biyotit, kuvars), hem de diyajenetik mineraller (zeolit, kil, kalsit) bulunmaktadır. Smektitler tüflerde trioktahedral (Fe-saponit), tüfitlerde ise dioktahedral bileşimdedir. Volkanik kayaçlar volkanojenik minerallerin (feldispat, kuvars) dışında, kalsit, kil (trioktahedral ve di-trioktahedral smektit, klorit, karışık tabakalılar C-S, C-V ve I-S, illit) ve zeolit gibi post-volkanik mineraller içermektedir. Ayrıca, volkaniklerin hidrotermal bozuşması ile matriks ve/veya fenokristallerde dolomit, kalsit, jarosit, jips, götit, tridimit ve kil mineralleri (esas olarak kaolinit, kısmen smektit, illit, I-S ve paligorskit) oluşmuştur. Benzer görünümlü epikiastik, piroklastik ve bozuşmuş volkanik kayaçlar özellikle kil mineral türleri (kaolinit, smektit ve C-S) ve bollukları kullanılarak birbirinden ayırt edilebilmektedir.

Abstract

The Eocene sequence consists of epiclastic, carbonate, pyroclastic and volcanic rocks in Yavu area. Both pyrogenic (plagioclase, sanidine, hornblende, biotite, quartz) and diagenetic (zeolite, clay, calcite) minerals are present in the pyroclastic rocks. Clay minerals have trioctahedral structure (Fe-saponite) in the tuff, but dioctahedral in the tuffite. Volcanic rocks contain minerals as the post-volcanic minerals such as calcite, clay (trioctahedral and di-trioctahedral smectites, chlorite, mixed-layers C-S, C-V and I-S, and illite) and zeolite in addition to volcanogenic minerals (feldspar, pyroxene, hornblende, biotite quartz). On the other hand, dolomite, calcite, jarosite, gypsum, goethite, tridymite and clay minerals (mainly kaolinite, partly smectite, illite, I-S and palygorskite) are formed in the matrix and/or phenocrysts by the hydrothermal alteration of volcanics. Epiclastic, pyroclastic and altered volcanic rocks with the same appearance could be distinguished by using the abundances and types of clay minerals such as kaolinite, smectite and C-S.