Aksu Köyü (Koyulhisar - Sivas) çevresinde derekumu örnekleri jeokimyası incelemeleri ve olasıl Pb-Zn-Cu anomalisi sahaları

Stream sediment geochemistry studies around the Aksu Village (Koyulhisar - Sivas) and possible Pb-Zn-Cu anomaly fields

Özet

Aksu Köyü yöresi (Koyulhisar-Sivas), Doğu Karadeniz Bölgesi'nde gözlenen damar tipi Pb-Zn-Cu yataklarından birisi olan Kurşunlu yataklarının doğu kesiminde bulunmakta olup, benzer özellikteki yeni yatakların bulunabileceği potansiyel bir saha durumundadır. Yörede Üst Kretase'den Güncel'e kadar yüzeyleyen kayaç türleri "Kurşunlu volkanitleri, Çatalkaya granitoyiti, Çakmaklı çökelleri, Karakaya bazaltı, Yamaç molozu ve alüvyonlar" şeklinde ayrılmış olup, bu birimlerden Kurşunlu volkanitleri ileri derecede bozunmuşlar (serisitleşme, propilitleşme, opaklaşma, epidotlaşma) ve silisleşmişlerdir. İnceleme alanı içinde bilinen Pb-Zn-Cu yatakları Üst Kretase yaşlı Kurşunlu volkanitlerini kesen kırık ve faylar içinde yataklanmış damar tipi oluşumlar şeklindedirler. Cevher damarlarından alınmış temsili örneklerde gang minerali olarak kuvars, kalsit ve az miktarda barit; cevher minerali olarak da sfalerit, galenit, pirit, kalkopirit, kalkosin ve hematit gözlenmiştir. Jeokimyasal incelemeler sırasında örneklerin HF + $HNO_3$ ve HCl ile çözülmesi ve A.A.S ile okunması esasına dayalı yöntem en uygun yöntem olarak, -200 mikron tane boyu fraksiyonu ise "en uygun fraksiyon" olarak seçilmiş ve tüm örneklerin bu tane boyu fraksiyonu ayrılıp öğütüldükten sonra belirlenen yöntemle analiz edilmişlerdir. Analiz sonuçlarının istatistiksel değerlendirmesi sonucunda; Pb için eşik değer 153.54 ppm, Zn için 169.9 ppm olarak belirlenmiştir. Cu için ise tek bir topluluk bulunmaktadır. Anomali değerlerinin harita üzerindeki konumları; Pb anomalilerinin dar, Zn anomalilerinin ise geniş olduğunu göstermektedir. Özellikle Aksu Dere ve Küllücek Dere vadileri yeni yatakların aranması için önemli gibi gözükmektedir.

Abstract

Aksu Köyü area (Ortakent-Koyulhisar-SİVAS) is located at northeast of the Kurşunlu Pb-. Zn-Cu deposits, typical examples of the Vein type deposits of the Eastern Black Sea Region of Turkey, and seems to be a potantial field for the similar deposits. Lithologic units, aged Upper Cretaceous to Present, are classified and mapped as "Kurşunludere volcanics, Çataikaya granitoite, Çakmaklı sediments, Karakaya basalt, talus and alluvium. Kurşunlu volcanics show serisitic, pyrophillitic, epodotic and opac mineral alterations and silisification. Known Pb-Zn-Cu deposits with in the area are the vein type ores deposited along the fault zones developped in the Kurşunlu volcanics. Ore veins contain quartz, calcite and barite as gangue minerals, and contain galena, sphalerite, pyrite, chalcopyrite, calcosite and hematite as ore minerals. During the stream sediment geochemistry studies, a method based on the dissolution of the samples by acide attact of HF + $HNO_3$ + HCl, and analysing by A.A.S. was determined as the most useful analyses method and -200 microne grain size fraction was determined as the most suitable grain size. All samples were screened to this grain size fraction and analysed with the mentioned method.Statistical treatment of the analytical results showed that the thresholds are 153.54 ppm for Pb, 169:9 ppm for Zn. There is only one group of dispersion for Cu. Location of the anomaly values on the maps show that Pb anomalies are very small, while Zn anomalies are very large. Especially, Aksu Dere and Küllücek Dere valleys seem to be important for exploration of new deposits.