Travertenlerde gözlenen morfolojik yapılar ve tabiat varlığı olarak önemleri

Özet

Travertenler, sızıntı ya da kaynak suları tarafından çökeltilen karbonatlar olup, endüstriyel açıdan ve tabiat varlığı olarak büyük önem taşımaktadırlar. Endüstriyel olarak; çoğunlukla yüzey kaplama taşı, yapıtaşı, hediyelik-süs eşyası olarak ya da çimento ve kireç üretiminde kullanılabilen travertenler, tabiat varlığı olarak ise bazı tipik morfolojik yapıları nedeniyle turizm sektöründe değerlendirilebilmektedirler. Bu nedenle travertenlerin, öncelikle morfolojik özelliklerinin incelenerek en uygun kullanım alanının belirlenmesi gerekmektedir. Çünkü, anıtsal değer taşıyan morfolojik yapılar, turizm açısından büyük önem taşımaktadır. Traverten yataklarında gözlenen morfolojik yapılar, önceki sınıflamalar dikkate alınarak ve geliştirilerek; (1) teras (set) tipi travertenler, (2) sırt (semer) tipi travertenler, (3) dom (koni) tipi travertenler, (4) tabaka tipi travertenler, (5) damar tipi travertenler, (6) fay önü travertenleri, (7) kanal tipi travertenler ve (8) mağara travertenleri (damlataşlar) şeklinde sekiz temel sınıfa ayrılarak incelenmiş ve oluşum biçimleri blok diyagramlarla açıklanmıştır. Bu morfolojik yapılardan anıtsal değer taşıyanları, turizm açısından korunması gerekli olan tabiat varlıklarıdır.

Abstract

Travertines are the carbonates, precipitated by springs or percolating waters and are very important from the point of industrial usage and as natural existence. Industrially; travertines generally used as facing stone, building stone, ornamental objects or cement and lime production material. As natural existence; travertine deposits can be used in tourism because of their typical morphological structures. Their morphologic characteristics must be examined to determine the possibility of the monumental usage, because some morphological structures have the monumental value may be considerably important in tourism. The morphologic structures of travertine deposits are classified in eight classes as; (1) terraced-mound travertines, (2) fissure-ridge travertines, (3) dome type (convex; cone) travertines, (4) layered type travertines, (5) vein type travertines, (6) range-front travertines, (7) self-built channel travertines and (8) cave type travertines (dropping stones) and their occurences are explained via block diagrams. The morphological structures which have the monumental value as natural existence must be protected.