MEHMED ÂKİF ERSOY'UN BALKAN HARBİ ZAMANINDA YAPTIĞI VAAZLARDA KULLANDIĞI HADİSLERLE İLGİLİ BİR DEĞERLENDİRME

The Value of Hadiths That Mehmet Akif Ersoy Used in His Sermons in The Balkan Years

Özet

Mehmet Âkif Ersoy, Osmanlı Devletinin sonu ile Türkiye Cumhuriyetininilk yıllarında yaşamış münevver bir İslam şâiridir. Onun Balkan Harbi veMilli Mücadele yıllarında verdiği vaazlarda âyet ve hadisleri kullanaraktoplumun bilinçlenmesine ve sorunların çözümüne katkıda bulunmaya ça- lıştığı bilinmektedir. Yaptığı vaazlar, Eşref Edip tarafından kaleme alınmış- tır. Onun yayınlanmış dokuz sohbet ve vaazı vardır. Balkan Savaşı sırasın- da Beyazıd, Fatih ve Süleymaniye camilerinde yaptığı vaazlar Sırât-ı Müs- takîm dergisinde neşredilmiştir.Vaazlarında toplam 12 hadis tespit ettik. Bunları konuları itibariyle grup- landırdık ve başlık oluşturduk. Hadisleri onun görüşlerini esas alarak açık- ladık ve hadis kritiği açısından inceledik. Şüphesiz vaazların yapıldığı za- manlar, toplumda duygusal aklın ön plana çıktığı süreçlerdir. Aynı zaman- da bu vaazların irticâli/kendiliğinden konuşmalar olduğunu da unutma- mak gerekir. O, vaazlarında hadislerin bazen arapça metninin tamamını,bazen bir kısmını, bazen de sadece hadisin tercümesini vererek kullanmış- tır. Âyet ve hadisleri kullanmadaki mahareti onun bu konulardaki enginbilgisine işaret etmektedir. Onun mevzû haberler konusunda tepkisibilinmekle birlikte; bazen hadislerin sıhhatini araştırmadan kullandığı damuhakkaktır. Bunları da konularına göre gruplandırarak şu başlıklar altın- da inceledik. Kavmiyetçilik yerine İslam kardeşliği, Aklı kullanmak,Çalışmak, Güzel Ahlaklı olmak ve Hz. Ömerin fazileti.

Abstract

Mehmet Akif Ersoy, who lived in the last years of the Ottoman Empire andthe first years of the Republic of Turkey is an enlightened Islamic poet. It isall known that during the Balkan Wars and War of Independence he usedverses and hadiths to raise awareness of the society. In this process, hissermons have been very benefical and they were written by Ashraf Edip.He published nine conversations and sermons His sermons performed du- ring the Balkan Wars at Bayezid, Fatih and Suleymaniye mosques werepublished in the magazine of Sırat-ı Mustaqim.We have detected a total of 12 hadiths. We have grouped them and createdsome titles. We have explained the hadiths on the basis of his opinions andexamined the hadiths in terms of his hadith critics. Surely, his preacherswere all done when the emotional mind of the society was at the highest le- vel. It is also important to note that his preachings were improvisation andspontaneous speeches. In his preaches, he sometimes used the entire text ofthe hadiths in Arabic, sometimes a little part of it in Arabic and sometimeshe gave the translations of the hadiths. His ingenuity in using verses andhadiths indicate his depth knowledge on these issues. Although his sensi- vity is known about this, it is also obvious that he used hadiths withoutknowing the origins of these Hadiths. They are grouped according to thesubjects under the following headings. Islamic Brotherhood instead of tri- balism, using the mind, the importance of working, the importance of ha- ving good morality and the virtues of Hazreti Omar.