Halil Rıfat Paşa

Özet

Halil Rıfat Paşa, Osmanlı Devletinde bürokrasi kademesinin en altı olan tahrirat kaleminden, en üst makam olan Sadrazamlığa kadar yükselmiş önemli bir devlet adamıdır. 1H27 yılında Selanik vilayetinin Siroz sancağına bağlı Lika köyünde doğdu. Okuduğu tek okul sıbyan mektebidir. 16 yaşında kâtip olarak memuriyete başlayarak bürokrasi içinde yetişen Halil Rıfat, çeşitli vilayetlerde divan katipliği, mektupçuluk, mutasarrıflık, valilik ve sonra dahiliye nazırlığı ve Sadrazamlık vazifelerinde bulundu. Yetişmesinde özellikle ünlü devlet adamı Mithat Paşa 'nın yardım ve desteğini gördü. Memuriyet hayatındaki en parlak icraatlarını Sivas, Aydın ve Manastır valilikleri dönemlerinde gerçekleştirdi. Balkanlarda eşkıyaya karşı orijinal mücadele taktikleri ve Anadolu 'da bayındırlık alanında vatandaş-devlet işbirliği ile gerçekleştirdiği çalışmalarla şöhrete ulaştı. XIX.yy.da yüzlerce vali arasında özellikle yol yapımı konusunda isim bırakan tek şahsiyet Halil Rıfat Paşadır. Bir atasözü haline gelen "Gidemediğin yer senin değildir" sözü ona aittir. Dahiliye nazırlığı ve Sadrazamlığının ilk yıllarında en fazla meşgul olduğu mesele Ermeni isyanlarıydı. ll.Abdulhamid döneminde bütün işlerin saraydan yürütüldüğü ve Sadrazamların neredeyse hiçbir rolünün bulunmadığı bir zamanda, yumuşak huyiuluğu ve Padişaha sadakati sayesinde 9 Kasını 1901 de vefat edene kadar makamını muhafaza edebilmiştir.

Abstract

Halil Rıfat Pasha is an important statesman, who rose from the official correspondence, which is the lowest step of bureaucracy in The Ottoman State, to The Grand Viziership which is the optimal office. It is the infant school, that is the only school in which Halil Rıfat educated, who was born in the village of Lika depended on Siroz Sanjak of Salonica Province in 1827. Halil Rıfat, who educated in bureaucracy by beginning appointment by a clerk at löyears old. made the Divan Clerkship, office, ownership, governorship and then The Ministry of the Interior and The Grand Viziership in the different provinces. In his development, he took the support and aid of Mithat Pasha, the famous statesman especially. In his appointment life, he realized the most brilliant activities in the periods of Sivas. Aydın and Monastery Governorships. He had the reputation with the activities which were realized with the state-citizen cooperation in the area of prosperity and his original struggle tactics against the brigands in the Balkans. In the 191 century, Rıfat Pasha is only person who became famous in the subject of the road building, especially, among the hundreds of governors. The sentence of "The place which you can not go isn 't yours". Which is a proverb, belongs to him. In the first years of his Ministry of Interior and The Grand Viziership. the matter, which kept at most busy to him, was the Armenian rebellions. In the period of Abdulhamid the second, he could protect his official place until he died on November 9, 1901 by the support of his loyalty to sovereign and his tenderheartedness when The Grand Viziers had a role less and all the jobs were applied from Place.