Beslenme davranışları, kardiyometabolik riskler ve sağlıksız yaşam tarzı faktörlerinde cinsiyete bağlı farklılıklar ve birinci basamakta kardiyovasküler morbidite üzerine etkileri

Gender related differences in dietary behaviors, cardiometabolic risks, unhealthy lifestyle factors, and their effect on cardiovascular morbidity in primary care

Ayfer BAYINDIR ÇEVİK, Serap BAYDUR ŞAHİN, Sema KOÇAN, Mehtap METİN KARAASLAN, Hilal PEKMEZCİ, Aynur KIRBAŞ, Teslime AYAZ

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, diyet davranışları, kardiyometabolik riskler, yaşam tarzı faktörleri ve bunların kardiyovasküler morbidite üzerindeki etkilerinde cinsiyet farklılıklarını birinci basamak sağlık hizmetlerinde değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu toplum temelli kesitsel çalışmanın örneklem büyüklüğü Nüfus orantılı küme örnekleme yöntemi ile 930 yetişkin birey seçildi. Anketlerin, antropometrik ölçümlerin ve kan alma prosedürlerinin uygulanması araştırmacılar tarafından gerçekleştirildi. Beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarının cinsiyete göre kardiyovasküler hastalık varlığı üzerindeki etkisi incelendi. Bulgular: Kardiyovasküler hastalık prevalansı erkeklerde %11.7 ve kadınlarda %9.0 idi. Her iki cinsiyette de 50 yaşın üzerinde olmak kardiyovasküler hastalık prevalansı ile iyi ilişkili iken, çay tüketimi koruyucu etkiye sahiptir. Ayrıca sigara ve tereyağı kullanımıerkeklerde kalp hastalığı ile iyi ilişkilidir. Sonuç: Bu çalışma, birinci basamakta kardiyovasküler morbidite için cinsiyet ve çeşitli risk faktörleri arasındaki ilişkiye dair kanıtlar sağlamıştır. Bulgular, sağlık profesyonellerinin kardiyovasküler hastalık önleme için cinsiyete özel stratejik programlar tasarlaması gerektiğini göstermektedir.

Abstract

Purpose: This study aims to evaluate gender differences in dietary behaviors, cardiometabolic risks, related lifestyle factors, and their effect on cardiovascular morbidity in primary health care services. Materials and Methods: The sample size of this population-based cross-sectional study was 930 adult individuals chosen by population-proportional cluster sampling. The researchers administered the questionnaires, anthropometric measurements, and blood drawing procedures. The effect of diet and lifestyle habits on the presence of cardiovascular diseases by gender was examined. Results: The prevalence of cardiovascular diseases was 11.7% in men and 9.0% in women.Being over 50 years old, MetS contributed to the presence of heart disease while tea had a protective effect on both genders. Smokingand butter use were associated with heart disease in men. Conclusion: This study showed that there is a relationship between gender and various risk factors for cardiovascular morbidity in primary care. These findings suggest that health care professionals should design gender-specific strategic programs for CVD prevention.