ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVRESEL DAVRANIŞ VE DÜŞÜNCELERİ İLE BİREYSEL DEĞERLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Özet

Bu araştırma, ortaöğretim öğrencilerinin çevresel davranış ve düşünceleri ile bireysel değerler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Siirt il merkezde öğrenim gören toplam 253 (82 kız, 171 erkek) ortaöğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Örneklem tek aşamalı seçkisiz olmayan kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Uzun ve Sağlam (2006) tarafından geliştirilen çevresel davranış ve çevresel düşünce boyutlarının yer aldığı “çevresel tutum ölçeği” ve Schwartz tarafından geliştirilen ve Kuşdil ve Kağıtçıbaşı (2000) tarafından Türkçeye uyarlanan öz denetim, uyarılma, güç, evrensellik, başarı, geleneksellik, hazcılık, uyum, yardımseverlik ve güvenlik değerleri boyutlarının yer aldığı “Schwartz değerler envanteri” kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel ve kestirimsel analizlerden, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, korelasyonel ve regresyon analizleri uygulanmıştır Araştırma sonucunda, ortaöğretim öğrencilerinin bireysel değeri ile çevresel davranış ve düşünceleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir.

Abstract

The aim of the study is to determine the relationship between high school students’ personal values and environmental behaviors and thoughts. The study group consists of 253 (82 female and 171 male) high school students, who participated in the study on a voluntary basis, from the city of Siirt, Turkey. Correlative survey model is used in this study. To determine high school students’ personal values “Schwartz values inventory” is used. The survey is developed by Schwartz and adapted to Turkish by Kuşdil and Kağıtçı (2000). For environmental behavior and thought sub scale including environmental attitude scale developed by Uzun and Sağlam (2006) is used. To analyze the results, descriptive statistics, t test for independent groups, correlations and regression is used. The analysis study showed that the more important personal values among high school students are self-direction and achievement values. Moreover, it was found that there is a significant and positive relation between personal values and environmental behaviors and thoughts of secondary school students

Anahtar kelimeler: Çevre eğitimi, davranış, düşünce, değer, ortaöğretim