Tüy Akarı Araştırmalarında Farklı Örnek Toplama Metotlarının Bazı Ötücü Kuş Türlerine Uygulanması ve İzlenmesi

Implementation and Monitoring of Different Sample Collection Methods in Feather Mite Researches in Some Passerine Species

Özet

Dünya'da ve Türkiye'de kuş akarlarına yönelik araştırmaların büyük bir çoğunluğu canlı/ölü kuşlar ve müze örnekleriüzerinedir. Halkalama istasyonları kuşlara zarar vermeden konak ve parazit temelli izleme çalışmalarının yapılabilmesineimkân vermektedir. Bu araştırmada Samsun, Cernek Halkalama İstasyonunda Passeriformes takımına ait kuş türlerinintaşıdığı on akar türünün farklı toplama metotlarına göre farklı yıllardaki değişimlerinin izlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada2010-2013 yılları arasında ilkbahar ve sonbahar göç döneminde farklı örnek toplama yöntemleri uygulanarak bazı ötücü kuştürlerinin tüy akarları araştırılmıştır. Üç farklı toplama yöntemi (Piretrin kullanımı, tüy toplama ve pens ile akar toplama) ileakar örnekleri toplanmış ve teşhis edilmiştir. Akarların tür ve habitat çeşitliliği, çalışma kolaylığı, süre ve etik açıdan en uyguntoplama yöntemi; stereo mikroskop kullanılarak pens ile akarların toplanması ve araştırılmasıdır. Kuyruk ve kanat tüylerindeDolichodectes, Proctophyllodes ve Trouessartia; karın tüylerinde ise Analges ve Strelkoviacarus cinslerine ait tüy akarı türleri tespitedilmiştir. Kuş göçlerinin araştırıldığı bir halkalama istasyonunda yapılmış olan bu araştırma, Türkiye'de gelecekte yapılmasıplanlanan akaroloji araştırmalarının farklı ilgi alanlarından uzmanlar tarafından disiplinler arası bir yaklaşım ile planlanmasıgerektiğini göstermektedir.

Abstract

A large majority of the researches on bird mites in the world and in Turkey is based on alive/dead birds and museum specimens. Ringing stations allow doing host and parasite-based monitoring work without harming birds. In this study, it was aimed to monitor the changes of ten mite species carried by bird species belonging to Passeriformes order in Cernek Ringing Station, Samsun in different years according to different collection methods. During the spring and autumn bird migration periods between 2010 and 2013, the feather mites of some passerine species were investigated by applying different sampling methods. Mite samples were collected with three different collection methods (Pyrethrin use, feather collecting, and mite collecting with forceps) and identified. The most appropriate collection method based on species and habitat diversity of mites, ease of operation and duration, and ethics is collecting and investigating the mites with the forceps by using a stereomicroscope. The feather mite species of the genus Dolichodectes, Proctophyllodes, and Trouessartia were determined on tail and wing feathers while the feather mites of Analges and Strelkoviacarus genera were determined on the abdominal feathers. This research, which was conducted at a ringing station where bird migration was investigated, shows that future acarology research in Turkey needs to be planned with experts from different areas of interest through an interdisciplinary approach.