Dergiler / lnternational Journal of Geography and Geography Education / 2018 / Sayı: 37
PREHİSTORİK ARKEOLOJİ ÇALIŞMALARI AÇISINDAN TRAVERTENLERİN ÖNEMİ: SÜRMECİK (BANAZ) ÖRNEĞİ
- Sayı
- 2018 · Sayı: 37
- Sayfa
- 306–321
- DOI
- —
Özet
İlk defa Yrd.Doç.Dr.Dr. Selahattin Polat tarafından tespit edilen Sürmecik Paleolitik Sit alanı, Uşak ili Banaz ilçesi Kızılcaören Köyü’nün 2.5 km güneybatısında, yöre halkının Sürmecik (Uyuz) Hamamı olarak nitelendirdiği yerdedir. Türkiye de şu ana kadar tespit edilmiş olan en büyük ve en önemli Orta Paleolitik açık-hava siti olma özelliğine sahiptir. Alanda, 2016 ve 2017 yılı Haziran aylarında yaptığımız kurtarma kazılarında 80000’e yakın yontmataş endüstrisine ait alet çıkartılmıştır. Aletlerin tipolojik ve teknolojik özellikleri Orta Paleolitik Dönem Moustérien kültürü işaret etmektedir. Sürmecik termal su kaynaklarının oluşturduğu traverten ve tufalar, Paleolitik Çağ’a ait yontmataş kültürüne ait malzemeleri ve avladıkları hayvanlara ait kalıntıları, dış kuvvetlerden ve antropojenik etkilerden korumuş ve günümüze ulaşmasına fırsat vermiştir. Bu nedenle Prehistorya araştırmalarında travertenler ve sıcak su kaynakları büyük öneme sahiptir. Ayrıca birçok prehistorik yerleşme su kaynakları etrafında kurulmuştur. Sürmecik açık hava sit alanında elde edilen malzemeler Homo neanderthalensis insanlar tarafından sahanın konaklama ve işlik alanı olarak kullanıldığını işaret etmektedir. Yoğun buluntu sayesinde bölgede Homo neanderthalensis insanların izleri ortaya konulmuştur. Aletler sileks, kuarsit, kuars, kuars-mika şist, radyolarit, kalsedon, bazalt, manyezit, silisiye kalker, serpantin ve peridotit gibi farklı kayaç ve minerallerden yapılmıştır. Bu aletlerin hammaddesi yakın çevreden temin edilmiştir. Gerek travertenler içinde gerekse yontmataş aletlerle birlikte bulunan at (Equus sp.) ve sığıra (Bovine) ait fosil kalıntıları, Homo neanderthalensis topluluğun bu hayvanları avladıkları anlaşılmaktadır.
Abstract
Sürmecik Palaeolithic Protected Area which was discovered for the first time by Asst. Prof.Selahattin Polat is 2.5 km in the southwest of Kızılcaören village in Banaz town of Uşak province and it is located in Sürmecik (Uyuz) Hammam. It has been the biggest and the most important Middle Palaeolithic open-air protected area discovered in Turkey up to now. In rescue excavations we did in the area in 2016 and 2017 June nearly 80000 items of Palaeolithic industry. typological and technological features of the items indicate Middle Palaeolithic Period Moustérien culture. Travertines and tufas created by Sürmecik thermal water springs protected materials belonging to Palaeolithic period culture and remains of animals they hunted from external forces and anthropogenic effects and helped them to reach present day. Thus, travertines and hot water springs are significant in Prehistory researches. Besides, a great deal of prehistoric habitation was set up near water springs. Items from Sürmecik open air protected area denote that the area was used for accommodation and workplace by Homo neanderthalensis people. Traces of Homo neanderthalensis people were brought out thanks to these findings. The items were made of various rock and minerals such as silex, quartzite, quartz, quartz-mika schist, radiolaritine, chalcedony, basalt, magnesite, siliceous limestone, serpentine and peridotite. Raw material of these items were supplied from their immediate environment. It is inferred from Equus sp. and Bovine fossils found with the Palaeolith items and in travertines that Homo neanderthalensis people hunted these animals.