GÖNEN ÇAYI DELTASI SULAK ALANINDA (BALIKESİR) DOĞA KORUMA: SU, KÜLTÜR VE YAŞAM

NATURE CONSERVATION AT GÖNEN CREEK DELTA WETLANDS (BALIKESİR): WATER, CULTURE AND LIFE

Özet

Yaban hayatı ve insan yaşamı için oldukça önemli işlevleri olmasına rağmen sulak alanlar önemli tehditlerle karşı karşıya kalmakta ve zarar görmektedir. Bu zararlar ancak yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde iyi koordine edilmiş çabalarla azaltılabilmektedir. Sulak alanlar uzun yıllardır yerel toplumlar tarafından genellikle sürdürülebilir bir şekilde kullanılmaktadır. Bu alanlar neoliberal ekonomi politikaları ve Batı merkezli doğa koruma uygulamalarının yaygınlaşmasıyla daha fazla dikkat çekmektedir. Böylece sulak alan dışından gelen ilgi grupları, bu alanların yönetiminde söz sahibi olmak istemektedir. Gönen Çayı Deltası Sulak Alanı da bu alanlardan biridir. Bu çalışmada Gönen Çayı Deltası Sulak Alanı’ndaki farklı ilgi grupları ve aktörler arasında, alanı yönetme konusundaki mücadeleler, kültürel ve politik ekoloji yaklaşımı ile anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma temelde deltadaki doğal kaynakları kullanma konusunda ilgili paydaşlar arasındaki güç çatışmalarını ve sonuçta ortaya çıkan yönetim modelini anlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda sulak alanı yönetme iddiasında olan yerel ve yerel olmayan paydaşların pozisyonları arazi çalışmaları ile ortaya konulmuştur. Çalışma sonuçları, delta alanının yönetimine katılma isteğinde olan farklı grupların istek ve önceliklerinin sürdürülebilirlik anlamında entegre bir yönetim planına dönüştürülemediğini göstermektedir. Alanın akıllı kullanımı ve sürdürülebilir yönetimi için planlama sürecine tüm paydaşların katılımı sağlanmalıdır. Günlük yaşamında delta kaynaklarına bağımlı olan yerel aktörlerin yönetim sürecindeki rolleri güçlendirilmeli ve kalıcı hale getirilmelidir.

Abstract

Although they have important functions for wild and human life, wetlands face significant threats and suffer in many parts of the World. These losses can only be reduced by well-coordinated efforts at local, national and international levels. Although such areas have been used by local communities for many years, they have attracted the attention of different interest groups, mostly from outside the sphere, due to the neoliberal economic policies and the spread of Western-based nature conservation practice. These interest groups want to have a say in the management of wetlands. One of these areas is the Gönen Creek Delta Wetlands. In this study, efforts made to understand the struggles about managing the wetlands area among different interest groups and actors with the perspective of cultural and political ecology. The study basically seeks to understand the power conflicts and the resulting management model among relevant stakeholders in using the natural resources in the delta. In this context, the positions of local and non-local stakeholders who claim to manage the wetlands have been tried to be put forward. The results of the study show that the demands and priorities of the different groups that want to participate in the management of the delta area could not be transformed into an integrated management plan in terms of sustainability. All stakeholders should be involved in planning for the vise use and sustainable management of the site, and the role of local actors should be strengthened and made permanent.

Anahtar kelimeler: Gönen Çayı Deltası Sulak Alanı, Sulak Alanlar, Kültürel ve Politik Ekoloji, Doğa Koruma