Sıçanlarda aralıklı hipobarik maruziyet ve normobarik antrenman sürecinin bazı kan parametreleri ve doku eser element düzeyleri üzerine etkisi

Effects of intermittent hypobaric exposure and normobaric training on some blood parameters and tissue trace elements of rats

Gökhan METİN, Tevfik GÜLYAŞAR, Murat MENGİ, Günnur YİĞİT, Lütfi ÇAKAR, Mehmet ALTAN

Özet

Amaç: Orta seviye rakımlarda yaşayıp daha aşağı irtifada veya deniz seviyesinde antrenman yapmayla ilgili modeller spor yarışlarına hazırlanma aşamasında tercih edilmektedir. Araştırmada, 3000 metrelik hipobarik koşullara aralıklı olarak maruz bırakılıp normobarik -deniz seviyesi- koşullarında yüzme antrenmanı yaptırılan sıçanlarda hemopoietik parametrelerden hemoglobin, hematokrit, plazma ferritin düzeyleri ile bunlarla yakın ilişkili demir, bakır, çinko gibi bazı eser elementlerin karaciğer ve dalak doku düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: 48 Wistar Albino erkek sıçan, hipobarik egzersiz, hipobarik sedanter, normobarik egzersiz, normobarik sedanter olmak üzere randomize ve eşit olarak 4 gruba ayrılmıştır. Sıçanlara 9 hafta süre ile haftada 4 gün ve günde 30 dakika yüzme protokolü uygulanmıştır. Hipobarik maruziyet, 3000 metre yükseklik basıncına eşdeğer kamara ortamında günde 2 saat, haftada 4 gün ve 9 hafta süre ile gerçekleştirilmiştir. Sıçanların doku örneklerindeki demir, bakır ve çinko ölçümleri atomik absorbsiyon spektrofotometresiyle, serum ferritini Active Ferritin Coated-Tube Immunoradiometric Assay (IRMA) ile saptanmıştır. Bulgular: Karaciğer ve dalak dokularındaki demir ve bakır düzeyleri hipobarik gruplarda normobarik gruplara göre anlamlı olarak düşüktü. Hipobarik egzersiz grubunun Hct değeri her iki normobarik gruba göre anlamlı yüksekken, Hb miktarı sadece normobarik egzersiz grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Doku çinko ve serum ferritin değerlerinde ise gruplar arasında herhangi bir anlamlı fark bulunmadı.Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre; normobarik yüzme antrenmanı süreciyle birlikte aralıklı hipobarik uygulamaları da içeren protokollerde, demir ve bakır düzeylerinin gereksinim ve tüketim dengesi bağlamında özenle değerlendirilmesi gerekir.

Abstract

Objectives: Living at moderate altitudes and training at lower altitudes or at sea level is a well known training model for preparation to competitions. In our study we investigated the hemopietic parameters; Hb, Hct and plasma ferritin and the tissue levels of trace metals (Fe, Cu and Zn) which are closely related to those homopoietic parameters in liver and spleen of rats which are intermittently exposed to atmospheric pressure of 3000 m and swim trained at sea level. Methods: 48 Wistar albino male rats randomly and equally divided into 4 groups: hypobaric exercise, hypobaric sedentary, normobaric exercise and normobaric sedentary group. Exercising rats performed swimming in a water tank for 30 minutes a day, 4 days a week for 9 weeks, hypobaric groups experienced their hypobaric exposures in a hypobaric chamber which has the atmospheric pressure of an altitude of 3000 m for 2 hours a day, 4 days a week for 9 weeks. In the tissue samples of the rats Fe, Cu and Zn assays were achieved by atomic absorption spectrofotometer and serum ferritin was determined by Active Ferritin Coated-Tube Immunoradiometric Assay (IRMA).Results: Cu and Fe levels in tissues of liver and spleen were significantly lower in hypobaric groups compared to normobaric groups. Whereas the Hb level of hypobaric exercise group was significantly higher than normobaric exercise group, Hct level of this group was significantly higher than both normobaric groups. There were no significant diffrence in tissue levels of Zn and serum ferritin levels between the groups. Conclusion: Results of our study suggests that Fe and Cu levels in a requirement and consumption context should be considered more carefully in a period of training which has intermittent hypobaric exposures.