Hüseyin Hilmi Paşa'nın Rumeli Umûmî Müfettişliği (1902- 1908)

Özet

Hüseyin Hilmi Paşa, Midillide 1855 yılında doğmuş ve eğitimini de buradagörmüştür. Memuriyet hayatına Midillide Tahrirat Kaleminde başlamıştır. Dahasonra 1883 yılında Aydın Vilâyeti mektupçuluğuna terfi edişine kadar dokuz yılMidillide çalışmıştır. Hüseyin Hilmi, bu sürede Midillide göz hapsinde tutulan NamıkKemal ile tanışmıştı. Namık Kemalin hürriyetçi düşünceleri onu derinden etkiledi.Hüseyin Hilmi Paşa Rumeli Umûmî Müfettişliğine kadar, Anadoluda çeşitli görevlerdebulundu. 2 Aralık 1902 tarihinde Yemen Valiliğinden, yeni ihdas edilen Rumeli(Makedonya) Umumi Müfettişliğine terfi ettirildi. Altı yıl bu görevde kalan HüseyinHilmi Paşa, memuriyet hayatının en başarılı ve en faydalı hizmetlerini bu sıradayapmıştır. Manastır, Kosova ve Selanik vilâyetlerini içine alan Rumeli UmumiMüfettişliği, Bulgar çetelerinin faaliyetlerini önlemek ve Makedonyada iyi bir idareoluşturmak amacıyla kurulmuştu. Rumeli Umumi Müfettişliği, Hüseyin Hilmi Paşa ilebaşlayıp, II. Meşrutiyetin ilânından sonra, yine onunla sona eren bir idarî görev oldu.Bir çeşit idarî muhtariyet olan bu görevle Hüseyin Hilmi Paşa, bölgedeki karışıklıklarıtam olarak engelleyememekle birlikte, yabancı güçlerin yıkıcı faaliyetlerini önleyerek,iyi işleyen bir idare kurmayı başarmıştır. Bu araştırmada Hüseyin Hilmi PaşanınMakedonya Umumî Müfettişliği; idarî sistem, uygulamalar ve sistemin sonu,Başbakanlık Osmanlı Arşivinin değişik fonlarında bulunan belgeler ve dönemin süreliyayınlarında çıkan kayıtlara dayanılarak, aydınlatılmaya çalışılacaktır.

Abstract

Hussein Hilmi Pasha was born in Lesvos in 1855 and received his educationhere. His career as a government official began in Lesvos in Tahrirat Kalemi. Heworked there for nine years in Lesvos until he got promoted to the Province of Aydın in1883. Hussein Hilmi at this time met with Namik Kemâl who was held on probation inLesvos. Namik Kemal's liberal ideas impressed him deeply. Hussein Hilmi Pasha,working at various positions ranging from Inspector General of Rumelia to that ofAnatolia. On December 2, 1902, he was promoted from Yemen to the newly es tablishedRumelia (Macedonia) as Inspector General. Staying in this position for six years,Hussein Hilmi Pasha had the most successful and most useful period of his service lifeat this time. The monastery, including the provinces of Kosovo and the ThessalonikiGeneral Inspectorate of Rumelia, had been established in order to prevent the activitiesof Bulgaria gangs and to create good governance in Macedonia. The GeneralInspectorate of Rumelia, starting with Hussein Hilmi Pasha, was an administrative task which ended with him again after the declaration of Constitutional Monarchy II. Withthis service being a kind of administrative autonomy, Hussein Hilmi Pasha, even thoughhe could not fully stop the chaos in the region, managed to establish a well - functioningadministration by preventing destructive activities of other nations. In this study,Huseyin Hilmi Pasha, the Inspector General of Macedonia, the administrative system,its application, and the abolishment of the system will be analysed based on the variousrecords, documents and publications that can be found in the Prime Ministry OttomanArchives.