Dergiler / Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 16 - Sayı: 4
TÜRKİYE’DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME ve CARİ İŞLEMLER AÇIĞI İLİŞKİSİNİN YAPISAL KIRILMALAR ALTINDA EKONOMETRİK ANALİZİ
- Sayfa
- 141–160
- DOI
- —
Özet
Sanayi devriminin sonucu olarak, üretimde makinalarkullanılmaya başlanmıştır. Üretimde işgücü yerine makinaların tercihedilmesi ile birlikte, seri üretime geçildi. Bu durumun sonucu olarakdaha hızlı ve daha fazla üretim gerçekleştirilmiştir. Üretimin hızlıartması beraberinde sanayileşmeyi getirmiştir. Sanayileşme sonucuinsanlar yerleşik hayata geçmiş, kentleşme süreci hızlanmıştır. Budurum enerjiye olan talebi arttırmıştır. Ayrıca, hammadde ve enerjikaynaklarına olan talepte artış gözlenmiştir. Sanayileşme sürecindeyaşanan refah artışı ile birlikte, üretim faaliyetlerinin artması, tümdünyada olduğu gibi Türkiye’de de enerjiye olan talepte (düşükcümle) artış göstermiştir. Bu artışla ilgili olarak yapılan ulusal veuluslararası literatürdeki çalışmalarda, genellikle toplam enerjitüketimi, cari işlemler açığı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki elealınmaktadır.Çalışmada, literatürdeki diğer çalışmalardan farklı olarak,Türkiye’nin 1990-2017 döneminde enerji tüketimi, GSYİH’sı ve cariişlemler açığı arasındaki ilişki, yapısal kırılma testleri ile analizedilmektedir. Çalışmanın ekonometrik analiz kısmında, ilk olarakbirim kök testleri uygulanmış ve serilerin birinci farklarında durağanoldukları gözlenmiştir. Daha sonra ise uygulanan Gregory-Hanseneşbütünleşme analizi ile seriler arasında uzun dönemde bir ilişkiolmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellikilişkisi ise, Toda-Yamamoto Nedensellik analizi aracılığıylaincelenmiştir. Sonuç olarak, enerji tüketimi ve cari işlemleraçığından, GSYİH’ya doğru tek yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca,enerji tüketimi ile cari işlemler açığı arasında çift yönlü birnedensellik ilişkisine rastlanmıştır.
Abstract
As a result of the industrial revolution, machines in production have begun to be used. With the preference of machines instead of labor in production, serial production replaced the earlier forms of production. This resulted in faster and more production. The rapid increase in production led to industrialization. As a result of industrialization people have settled down, the urbanization process is accelerated. This situation has increased the demand for energy. In addition, there has been an increase in demand for raw materials and energy resources. The increase in the prosperity experienced in the process of industrialization and the increase in the production activities in Turkey as well as all over the world, also caused an increase in demand for energy. In the national and international literature discussing this increase, the relationship between total energy consumption, current account deficit and economic growth is generally considered. The relationship between energy consumption, GDP and Current Account Deficit in Turkey is analyzed in this study using annual data for the period of 1990-2017 unlike other studies. At first Unit Root Test has been conducted and it is determined that the series are stationary in the first difference. Then Gregory-Hansen Cointegration Analysis has been conducted and a long term cointegration hasn’t been found between the series. The relationship between variables were examined through Toda Yamamoto causality analysis. As a result, an unidirectional causality running from Energy Consumption and Current Account Deficit and GDP was observed. A bidirectional causality between energy consumption and Current Account Defict was also observed as a result of the analysis.