Catilina Komplosu (MÖ 63) Üzerine Değerlendirmeler

Özet

Bu çalışma, bazı Roma vatandaşlarının genel olarak “Catilina Komplosu” olarak adlandırılan, MÖ 63’te Roma’da iktidarı ele geçirmeye yönelik başarısız girişimini yeniden gözden geçirmektedir. Romalı iki yazar, M. Tullius Cicero ve C. Sallustius Crispus, meydana gelen olaylarla aynı dönemde yaşadıklarından komplo süreci ve iktidarı ele geçirmek isteyen katılımcılar hakkında ayrıntılı eserler yazmışlardır. Komploya katılanlar bir yandan Roma içinde cinayet ve kundaklamalara başvururken, diğer yandan da Kuzey Etruria’da, planlanan bir zamanda Roma’ya saldıracak bir ordu oluşturmaya başlamışlardır. Konuyla ilgili kaynaklarda komplonun yükü, soylu bir ailenin ahlaksız ve borçlu çocuğu olarak nitelendirilen Catilina’nın liderliği üzerine atılmaktadır. Bize göre, Catilina dışında destek veren pek çok Romalının rolleri de dahil olmak üzere komplonun, çeşitli açılardan açıklanması gerekmektedir. Catilina başta olmak üzere Cicero’nun düşmanı olan liderlerin günah keçisi yapıldıkları ve aslında onların olayların belli bir aşamasından sonra komploya (coniuratio) ve ardından askeri harekata (bellum) zorlandıkları anlaşılmaktadır.

Abstract

This article reconsiders the failed attempt by some Roman citizens to gain power in Rome in 63 B.C., which is generally termed the “Catilinarian Conspiracy”. Two Roman authors, M. Tullius Cicero and C. Sallustius Crispus, were contemporary with the events taking place in and around that year and they wrote detailed accounts concerning the duration of conspiracy as well as its participants who intended to obtain power through the use of force. The participants in the conspiracy on the one hand resorted to murders and arson inside the city of Rome and on the other, began to form an army in northern Etruria, by means of which they would attack Rome at the time planned. In the relevant sources, the burden of the conspiracy is thrown upon the leadership of Catiline who is described as a debauched, and indebted, scion of a noble family. In fact the conspiracy requires explanation from various points of view, including the roles of the other participants distinct from Catiline. This article puts forward the understanding of these events, suggesting primarily that Catiline and the leaders, who were the enemies of Cicero, were after a certain point of time during the course of events made a scapegoat and that they were actually forced to undertake this conspiracy (coniuratio) and to resort to the consequent military action (bellum).