Kişiliğin, Gösterişçi Tüketimin ve İnternet Bağımlılığının Kompulsif Satın Alma Üzerindeki Etkisi

The Effect of Personality, Conspicuous Consumption, and Internet Addiction on Compulsive Buying

Özet

Tüketim alışkanlıklarının sürekli değişmesi ve satın alma kararlarının rasyonellikten uzaklaşması, farklı tüketim tarzlarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Kronik olarak tekrarlayan ve engellenemeyen bir satın alma dürtüsü sonucu ortaya çıkan kompulsif satın alma davranışı, bu farklı tüketim tarzlarından bir tanesidir. Bu çalışmanın ana amacı kişiliğin, gösterişçi tüketimin ve internet bağımlılığının kompulsif satın alma davranışı üzerindeki etkilerini incelemektir. İstanbul’da yaşayan 839 katılımcıdan anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Yapısal eşitlik modeli kapsamında yapılan analizler neticesinde kişilik, gösterişçi tüketim ve internet bağımlılığının bireylerin kompulsif satın alma eğilimi üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu görülmüştür. Kompulsif satın alma eğilimi ile dışadönüklük ve nevrotiklik kişilik tipleri ile arasında pozitif, deneyimlere açıklık kişilik tipi ile negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Kontrol kaybı ve sosyal ilişkilerde olumsuzluk değişkenleri ile kompulsif satın alma eğilimi arasında da anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların kompulsif satın alma eğilimlerinin yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, eğitim durumu ve kullanılan kredi kartı sayısı gibi demografik değişkenler açısından farklılaştığı ortaya konulmuştur.

Abstract

The constant change in consumption habits and the irrationality of purchasing decisions cause the emergence of different consumption styles. Compulsive buying behavior, which occurs as a result of a chronically repetitive and irrepressible urge to purchase, is one of these different consumption styles. The main purpose of this study is to examine the effects of personality, conspicuous consumption, and internet addiction on compulsive buying behavior. Data were collected from 839 participants living in Istanbul by survey method. As a result of the structural equation model analysis, it was seen that personality, conspicuous consumption, and internet addiction had significant effects on individuals’ compulsive buying tendency. There was a positive relationship between extraversion and neuroticism personality types and compulsive buying tendency, and a negative relationship with openness to experiences personality type. It was determined that there was a significant and positive relationship between the variables of loss of control and negativity in social relations and compulsive buying tendency. In addition, it was revealed that the compulsive buying tendencies of the participants differed in terms of demographic variables such as age, gender, income level, education level, and the number of credit cards used.