İlkokul, Ortaokul ve Lise Öğrencilerinin Eğitim Algılarına İlişkin Kavram Ağları*

Concept Networks of Primary, Secondary and High School Students' Education Perceptions

Özet

Eğitim sisteminin temel girdilerini oluşturan öğrencilerin şu anda sahip olduğu algıların onların gelecekte sahip olacakları değerleri şekillendireceği, toplumsal yaşamın kalitesini belirleyeceği düşünülmektedir. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı; ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerinin eğitim algılarını ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden “olgu bilim” deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan “maksimum çeşitlilik” örneklemesi tercih edilmiştir. Çeşitlemede; okul türü, okul başarı durumu, okul kademesi, sınıf seviyesi ve cinsiyet değişkenleri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu üç ilkokul, üç ortaokul ve üç lisede çeşitli sınıf düzeylerinde öğrenim gören 95 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, kullanılan veri toplama tekniği projeksiyon tekniklerinden “kelime çağrışım tekniği”, veri toplama aracı ise “kelime çağrışım formu”dur. Veriler “kavram analizi” tekniği yoluyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; öğrencilerin eğitim algılarında “okul” kavramının en önemli yeri kapladığı, öğrencilerin okulu kural ve disiplinin olduğu bir yer olarak, öğretmeni “öğrenmeden sorumlu kişi”, “bilginin sahibi”, “öğretici”, “disiplinden sorumlu kişi” olarak algıladıkları görülmüştür. Araştırma sonunda ulaşılan sonuçlara dayalı olarak MEB’e, öğretmen ve müdürlere, YÖK’e ve araştırmacılara yönelik bazı öneriler geliştirilmiştir.

Abstract

It is thought that the perceptions of students, who constitute the basic inputs of the education system, will shape their future values and determine the quality of social life. In this context, the purpose of this research is to determine students' perceptions of education. The research was carried out with a phenomenologic design. The maximum diversity sampling method was used while forming the working group of the research. In variation, “school level”, “school type”, “school achievement status”, “grade level” and “gender” variables were used. The study group consists of a total of 95 students who study at different grade levels in three primary schools, three secondary schools and three high schools. In the research, “word association technique”, which is one of the projection techniques, and “word association form” were used as data collection technique and tool. The data were analyzed by concept analysis technique. As a result of the research it was observed that the concept of “school” occupies the most important place in students' perceptions of education, students perceive the school as a place where there is rule and discipline, they perceive the teacher as "person responsible for learning", "owner of knowledge", "instructor", "person responsible for discipline". Various suggestions have been developed at the end of the research.