“İBRAHİMÎ DİNLER” KAVRAMSALLAŞTIRMASININ TARİHİ

Özet

“İbrahimî dinler” adlandırması, Hz. İbrahim’i “ata” olarak kabul eden Yahudilik,Hıristiyanlık ve İslâm dâhil edilerek oluşturulmuş bir tasniftir. “İbrahimî dinler”,II. Dünya Savaşı’nın hemen sonrasında, fikrî çerçevesi Katolik Oryantalist LouisMassignon tarafından çizilmeye başlanmış bir kavramsallaştırmadır. Sözkonusu kavramsallaştırma, dünya insanları arasında barışı egemen kılmayamatuf girişimlerin yaşandığı bir dönemde, üç dine mensup insanlar arasında“ortak nokta” bulma çabasının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. 1962-1965yılları arasında gerçekleştirilen II. Vatikan Konsili ile “İbrahimî dinler” düşüncesi,bir anlamda olgunlaşma ve Kilise vasıtasıyla resmîleşme sürecine girmiştir. Adıgeçen konsilde “İbrahimî dinler” düşüncesiyle eş zamanlı olarak ortaya çıkan“dinlerarası diyalog” fikri, “İbrahimî dinler” kavramsallaştırmasının günümüzekadarki akacağı mecrayı belirlemiştir. II. Vatikan Konsili’nden itibaren kullanımalanı ve yaygınlığı giderek artan “İbrahimî dinler”, zamanla akademikçalışmalarda da kendisine müracaat edilen bir terim haline gelmiştir. Buçerçevede, “İbrahimî dinler” lafız olarak ilk kez, 1979 yılında Amerikan DinAkademisi’nin gerçekleştirdiği kongrede kullanılmıştır. Kongrede sunulanbildiriler daha sonra “Trialogue of the Abrahamic Faiths (İbrahimî DinlerinDiyaloğu)” adıyla kitaplaştırılmıştır. O tarihten günümüze bilimsel içerikli pekçok çalışma ve toplantıda “İbrahimî dinler” ve “dinlerarası diyalog” temalarıbirlikte ve birbiriyle ilişkili olarak kullanılmıştır. 11 Eylül 2001 yılında ABD’degerçekleştirilen terör saldırılarından sonra daha fazla oranda kendisinemüracaat edilen mezkûr kavramsallaştırma, üç din arasında birliği teşvik etmekve ortak olunduğu iddia edilen hususları ilgili dinlerin mensuplarına hatırlatmakiçin kullanılmaya başlanmıştır. “İbrahimî dinler” düşüncesinin ortaya çıkışındaYahudilik ve İslam’ın herhangi bir katkısının olmadığı anlaşılmaktadır. İlk ortayaçıkışından günümüze “İbrahimî dinler”, tamamen Katolik Hıristiyanlık izleritaşımaktadır.

Abstract

The term “Abrahamic religions” is a classification created by including Judaism, Christianity, and Islam, which has accepted Abraham as an ancestor. In the sacred books of these religions, which are accepted as Abrahamic religions, there is no expression or description in the form of “Abrahamic religions”. Eventhough there were various references about characterisation of Abrahamic that composes the first section of conceptualisation of “Abrahamic Religions”, and to Abraham in the sources before 20. century that belong to three religions, “Abrahamic Religions” was not used as distinct expression. Before 20. Century, the words “Abraham” and “Abrahamic” were only applied by a religion as a way of proving that “their rivals, in the sense of religion,” were in the wrong direction and alleging that there was only one right and unique way of comprehending Abraham. It has been applied to describe “Abraham” not by an objective approach, but always with a religious and theological view. “Abrahimic Religions”, in the meaning that we understand today, is a conceptualisation whose intellectual frame came into be drawn by Catholic Orientalist Louis Massigon just after World War II. Louis Massignon played an extremely active role in the emergence and development of the “Abrahamic religions” with the ideas he put forward. Massignon is one of the first people to apply directly to Abraham in the desire to facilitate good relations between Christians and Muslims, with the words “Abraham” and “Abrahamic”, although they are emphasized by Christianity.