Dergiler / Bilimname / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 39
ŞÂTIBÎ’NİN İBN TEYMİYE’NİN GÖRÜŞLERİNDEN YARARLANDIĞI VARSAYIMINA İLİŞKİN ÇAĞDAŞ DÖNEMDE YAPILAN TARTIŞMALARA DAİR BİR ARAŞTIRMA
- Dergi
- Bilimname
- Sayfa
- 391–412
- DOI
- —
Özet
Bu araştırma bazı çağdaş yazarların İmam Şâtıbî'nin İbn Teymiyye’ningörüşlerinden istifade ettiğine dair iddialarını incelemektedir. İmam Şâtıbî'ninve İbn Teymiyye'nin eserlerine muttali olan kişiler, bu eserlerin içeriklerinde vebaşvurdukları delillerde büyük bir benzerlik olduğunu ancak Şâtıbî'ninkitaplarında İbn Teymiyye'nin adını zikretmediğini ya da ona atıftabulunmadığını fark edeceklerdir. Bütün bunlar bizi şu soruları sormaya sevketmektedir: İmam Şâtıbî İbn Teymiyye’den etkilenmiş midir? Onungörüşlerinden istifade etmiş ve ondan nakilde bulunmuş mudur? Eğer ondanistifade etti ve eserlerinde ondan alıntılar yaptı ise Şâtıbî'nin kitaplarında İbnTeymiyye'nin adını zikretmemesinin sebepleri nelerdir? Makalemizde busorulara cevap bulmaya çalışacağız.Makalemizin birinci kısmında iki imamın hayatları hakkında kısa bilgiverilmiştir. Bu iki ilim adamının karşılaşmış olma ihtimali sorgulanmış ve herikisinin doğum ve vefat tarihleri göz önünde bulundurularak bizzatbuluşmalarının mümkün olmadığı ortaya konulmuştur. Ayrıca ikisinin yaşadığıyerler birbirinden oldukça uzaktır ve hiçbiri diğerinin ülkesine yolculukyapmamıştır. Ancak onların arasındaki bağ Şâtıbî’nin hocası İbnü'l-Mukrîtarafından kurulmuş olabilir. İbnü'l-Mukrî, İbn Teymiyye’nin öğrencisi İbnKayyim el-Cevziyye ile buluşmuştur. Onun vasıtasıyla İbn Teymiyye’ninkitaplarının Şâtıbî’ye ulaşmış olması mümkündür. İbn Teymiyye ve Şâtıbî’nin herikisi de Makâsıdü’ş-Şerîa’ya ilgi göstermişlerdir. İbn Teymiyye’nin, içtihattabulunurken Makâsıdü’ş-Şerîa’yı etkin bir şekilde kullanan fıkıh usulcülerindensayıldığı bilinmektedir. Mesela; İbn Teymiyye hülle nikâhının batıl olduğunailişkin deliller öne sürmüş ve bu mesele altında bahsettiği seddi zerâî ve hiyelprensipleri hakkında oldukça geniş ve ayrıntılı bilgi vermiştir…
Abstract
this research will investigate the claims of some modern researchers about the influence of Ibn Taymiyyah on Shatibi. Some modern researchers have raised a question that Shatibi was influenced by Ibn Taymiyyah, for it is noticeable when their books are compared that there is a similarity in both the topics covered and the way in which they were dealt with. However, Shatibi does not mention the name of Ibn Taymiyyah in his available books, which raises two questions that this research will answer, firstly: has Shatibi benefited from the works of Ibn Taymiyyah, and quoted from them? Secondly, if those benefits and quotations were proven, what are the reasons that pushed Shatibi not to mention the name of Ibn Taymiyyah? This research is divided into three parts: the first part: introduction to both scholars, their birth, travels, and an outline of their intellectual character. The second part: a presentation and evaluation of modern researchers approaches who have questioned the influence of Ibn Taymiyyah over Shatibi. The third part: the search for reasons that pushed Shatibi not to mention the name of Ibn Taymiyyah in his writings.