ŞARKILARLA DİNÎ VE AHLAKÎ DEĞER AKTARIMI: BARIŞ MANÇO ÖRNEĞİ

Özet

Müzik, evrensel bir dil olarak muhataplarına işitsel planda ve duyguları hareketegeçirecek birtakım iletiler gönderir. Farklı lisanları anlamak için onlarıöğrenmek gerekir ancak müziğin dili, tüm insanlar tarafından kolaycaalgılanabilecek ve kavranabilecek bir yapıya sahiptir. Doğadaki seslerden, planlıdizgeler hâlinde kulaklara ulaşan notalara kadar müziğin izlediği yol, basit birişitsel iletişimden çok daha fazlasıdır. Notaların ahenkli akışı ve edebiyatınsanatlı söyleyişinin bütünleşmesi ile müzik, bilişsel ve duyuşsal zeminde etkilerigörülebilen bir araç hâline gelmektedir.Müziğin bu etkisi, onun eğitim alanında kullanımını da gündeme getirmiş vekadim zamanlardan günümüze dek müziğin eğitsel gücü hep ilgi odağı olmuştur.Gerek Antik Çağ’daki eğitim düşüncesinde müziğin bir bileşen olarak kullanımı,gerekse yakın tarihli müzik ve eğitim bağlamındaki araştırmalara bakıldığındamüziğin, eğitimin eskimez bir aracı ve iletilerin duyuşsal boyutaulaştırılabilmesinin bir yolu olduğu görülmektedir. Türk müzik tarihi içerisindehalk müziği eserleri dışarıda bırakıldığında, müziği ve şarkıları eğitsel bir bakışlakullanan sanatçılar arasında Barış Manço ismi ön plana çıkmaktadır. BarışManço’nun müziği içerik düzleminde bir mesaj iletme aracı olarak görmesi, onunkullandığı bu tarzı incelenmeye değer kılmaktadır.Bu çalışmada, öncelikle değer, dinî değer ve ahlakî değer kavramları üzerindendeğerler eğitiminde edebiyatın kullanımına değinilmiş; sonra da müziğineğitimde kullanımı, Barış Manço’nun müzik hayatı ve felsefesi üzerinden BarışManço şarkılarında dinî ve ahlakî değer aktarımları tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Music is a universal language, which stimulates emotions via an auditory way. We may need to learn to understand different languages, but the language of music can be easily perceived by all people. From the sounds of nature to planned notes, the path of music path is much more than a simple audio communication. Some methods of the past have become obsolete or forgotten. However, some methods, that are compatible with the ontological structure of mankind, have a power of influence and can be used especially in the field of education. The appeal of music to the affective field of man and its use in education as a value transfer method or supported by the cognitive dimension make it important to focus on as a tool. This tool has been on the agenda of humanity for centuries.