HAREKÂT VE NEŞRİYAT: DİYANET GAZETESİ’NDE 1974 KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI SÖYLEMİ

OPERATION AND PUBLISHING: DISCOURSE OF THE 1974 CYPRUS PEACE OPERATION IN THE RELIGIOUS AFFAIRS NEWSPAPER

Özet

Türk modernleşme tecrübesinde basın ve yayın önemli bir görev üstlenmiş vekurucu bir hüviyete sahip olmuştur. Düşünce dünyasının farklı kesimlerifikirlerini gazete ve dergiler vasıtasıyla halka iletmiş, halka modern anlamdavatan, millet, milliyet gibi kavramlar bu unsurlarla tanıtılmıştır. Cumhuriyet’inilanının ardından din işlerini tanzim etmek maksadıyla kurulan Diyanet İşleriBaşkanlığı, 1968’de Diyanet Gazetesi’ni neşretmeye başlamıştır. Dini meselelerinyanında halkın genel kültürünü de tahkim etme çabası gösteren Diyanet Gazetesi,devletin ortaya koyduğu politikalar hususunda da devlet siyasetini destekleyenbir duruş sergilemiştir. Bu duruşun önemli örneklerinden biri de 1974 KıbrısBarış Harekâtı sürecinde gazetenin yaptığı yayıncılık faaliyetlerinde görülebilir.Türkiye için büyük bir öneme sahip olan Kıbrıs Adası’nda çeşitli antlaşma vesistemler denenmiş olmasına rağmen barış ve düzenin sağlanamamış olması veYunanistan’ın desteklediği askeri unsurların adanın meşru yönetimine askeridarbe gerçekleştirmesi sebebiyle Türkiye, uluslararası antlaşmalardan doğangarantörlük hakkı doğrultusunda 20 Temmuz 1974’te adaya bir harekâtdüzenlemiştir. Devleti destekleme misyonu doğrultusunda Diyanet GazetesiKıbrıs Barış Harekatı’na, harekât öncesi, harekât anı ve sonrasında yer vermiş vedevletin söylemine muvafık bir söylem ortaya koymuştur. Sonuç olarak Diyanetİşleri Başkanlığı Diyanet Gazetesi vasıtası ile Türk düşünce geleneğindeki din vesiyasetin kardeş olduğu, devletin dini koruma ve yüceltme dinin ise onudesteklemekle görevli bulunduğu tasavvurunu hayata geçirmiştir. Çalışmadauluslararası meseleler karşısında Diyanet Gazetesi’nin nasıl bir söylemgeliştirdiği probleminin Kıbrıs Barış Harekâtı süreci etrafında tetkik edilmesiamaçlanmış ve bu istikamette söylem analizi yöntemi ile gazetedeki Kıbrıskonulu yazılar incelenmiştir. Varılan sonuç ise Diyanet Gazetesi’nin Kıbrıs BarışHarekâtı sürecinde devlet siyasetini tahkim edici bir yayıncılık politikası izlediği olmuştur.

Abstract

In the Turkish modernization experience, the press and media played an important role and had a founding identity. Different segments of the world of thought conveyed their ideas to the public through newspapers and magazines, and concepts such as homeland, nation and nationality were introduced to the public in these modern terms. The Presidency of Religious Affairs, which was established to organize religious affairs after the proclamation of the Republic, started to publish the Diyanet Gazetesi (Religious Affairs Newspaper) in 1968. The Diyanet Gazetesi, which strives to support the general culture of the people as well as religious issues, has taken a stance that supports the policy of the state regarding the policies put forward by the state. One of the important examples of this stance can be seen in the publishing activities of the newspaper during the 1974 Cyprus Peace Operation. Because even though various treaties and systems have been tried on the Cyprus which is an important island for Turkey, there has been always a failure to maintain order and peace, Greece supported to perform military coup to the island’s legitimate government, Turkey has made an operation in accordance with the right of guarantee arising from international treaties on 20 July 1974. In line with its mission to support the state, Diyanet Gazetesi included the Cyprus Peace Operation before, during and after the action and put forward a parallel discourse with the state. As a result, the Presidency of Religious Affairs has realized the understanding that religion and politics are brothers in the Turkish thought tradition and that the state is responsible for protecting and exalting religion while the religion supports it through Diyanet Gazetesi. In this study, it was aimed to examine the problem of how Diyanet Gazetesi developed discourse in the face of international issues around the Cyprus Peace Operation process and accordingly, the articles on Cyprus in the newspaper were analyzed by discourse analysis method. The conclusion was that Diyanet Gazetesi followed a publishing policy that supported state policy during the Cyprus Peace Operation.