SSCB'nin Dağılmasıyla Bağımsızlığına Kavuşan Ülkelerde Sosyo-Ekonomik Benzerlik Analizi

Özet

Bu araştırmada, SSCB'nin dağılmasıyla bağımsızlığına kavuşan 15 ülkeye ait 36 sosyo-ekonomik değişken kullanılarak, aynı yapıyı gösteren homojen ülke gruplarının belirlenmesine ve hangi ülkelerin birbirlerine daha çok benzediğinin ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır. Bunun için "Hiyerarşik Küme Analizi" adı verilen istatistiksel yöntemin kullanılması uygun görülmüştür. Analiz sonuçları, Dendrogram ve Aglomeratif Çizelgeyle de desteklenmiştir. Analizde mesafe olarak kullanılan Kareli Öklid ve Pearson Yakınlık Matriksi ölçütlerine göre birbirlerine en çok benzeyen ülkeler de belirlenmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre; genel olarak Baltık, Doğu Avrupa, Kafkas ve Orta Asya ülkeleri kendi içlerinde birbirlerine daha çok benzemektedir. Bu benzerlikte coğrafi özelliklerin yanında, tarihi, siyasi, kültürel ve ekonomik politikaların etkili olduğu görülmektedir. Aglomeratif çizelgede katsayıya göre birbirlerine en çok benzeyen ülkeler Litvanya-Latviya, en az benzeyen ülkeler ise Azerbaycan-Estonya'dır. Rusya, alanının büyüklüğü, nüfusunun fazlalığı gibi özelliklerin büyük ölçüde belirlediği bazı sosyoekonomik veriler bakımından diğer ülkelere hemen hiç benzememektedir

Abstract

: In this study, 36 socio-economic variables were used to determine similarities for 15 countries which became independent of the former USSR. Hierarchical cluster analyses were used to determine resembling country groups in terms of socio-economic conditions. The analyses were supported with dendrogram and agglomerative schedule. Squared Euclid distance and Pearson proximity matrix were used to calculate distances between different provinces to find out country groups with similar socio-economic character. In general, Baltic, Eastern European, Central Asian and Caucasian countries showed similar characteristics within groups. It can be stated that along with geographical setting, historical, political, cultural and economic conditions and policies of countries have played a major role in causing this similarity. The results of the agglomerative schedule indicate that the most similar countries are Lithuania and Latvia, and the least similar countries are Azerbaijan and Estonia. Russia, on the other hand, stands alone as a country resembling none of the others due to its unique socio-economic characteristics determined by factors such as its vast area and high population.