1982 Anayasası'nın Sosyal İçeriği ve Avrupa Sosyal Hukukuna Uyumu

The Social Content of the 1982 Constitution and its Adaptation to European Social Law

Özet

Bugün devlet iktidarının sınırlanmasının hukuki belgesi olan anayasalar toplumsal dengeyi kurmakla ödevli bir "toplum sözleşmesi" sayılırlar. Sosyal haklar, ekonomik ve sosyal dengesizlikleri azaltmaya yönelik haklardır. Bu hakların amacı, ekonomik ve sosyal yönden zayıf olan kişi ve toplumsal katmanları, özel olarak korunması gerekli kişi ve grupları korumak, bunların maddi ve manevi varlıklarını geliştirmektir. Kişisel hak ve özgürlükler, iktidara karşı ya da daha geniş bir deyimle devlete karşı olduğu ve varlıkları da iktidarın küçük dünyamıza karışmamasına bağlı bulunduğu halde, sosyal hakların sağlanması ve korunması için iktidarın müdahalesi gerekli olmaktadır. Yaklaşık yüz yıllık bir anayasa geleneğine sahip olan Türkiye'de son anayasa olan 1982 Anayasası kabul edildiği günden beri temel hak özgürlüklerin yanısıra sosyal haklara getirdiği kısıtlayıcı ve daraltıcı hükümlerle şekil ve içerik bakımından sürekli olarak eleştirilmiştir. Avrupa Birliği ilerleme raporlarında genel olarak demokrasi ve insan hakları ile birlikte sosyal hakları da güçlendirecek reformların gerekliliği sürekli olarak vurgulanmıştır. Bu çalışmada, 1982 Anayasası sosyal içerik bakımından incelenerek, sosyal hakların anlamı ve niteliği tartışılmıştır. Ayrıca, Avrupa Birliği'ne uyum çalışmaları dikkate alınarak, Anayasa'nın sosyal içerik bakımından Avrupa sosyal hukukuna uyumu konusunda bu güne kadar yapılan değişiklikler ile bu sürecin gerektirdiği yeni düzenlemeler tartışılmıştır

Abstract

According to contemporary meaning, constitutions are legislative acts for the limitation of governmental authorities, and they are regarded as a "social contract" with the obligation of establishing social balance. Economic and social inequalities are decreased through social rights. The aims of social rights are to preserve special persons and groups or economically and socially weak or poor persons and social layers in society, and to improve their physical and moral conditions. Although individual rights and freedoms are against authority or the state, which should not intervene in our small world, in order to get and preserve social rights, the society needs the intervention of the state. In Turkey, which has a hundred-year-old tradition of making constitutions, the latest constitution of 1982 has been continuously discussed and criticized in terms of its style and content concerning individual rights and freedoms as well as its narrow and restrictive articles on social rights. In the European Union progress reports it has been continuously emphasized that Turkey needs strong reforms regarding democracy, human and social rights. In this study, the constitution of 1982 is examined with regard to social context, and the meaning and features of its social rights are discussed. Also, considering the accession and adaptation period to European Union social law, the study reviews some amendments made regarding social rights in the 1982 constitution so far. The study also proposes some required social reform amendments in the constitution of the near future according to the agreements of European Social Chart and International Labor Organization.