Kırgızistan'da Basmacı Hareketiyle İlgiliYeni Bilgiler (1925-1934)

Özet

Bilindiği gibi Sovyet yönetiminin ilk yıllarında Türkistan'da basmacı hareketi baş göstermiş ve bu hareket, yönetimin askerî tedbirler almasına sebep olacak kadar ileri boyutlara ulaşmıştır. Kırgızistan'da basmacıların faaliyetlerinin, güneydeki farklı ilçelerde, özellikle de dağlık bölgelerde 1930'larda da etkili olduğu görülmektedir. Basmacı kollarını yönetenlerin halk arasında nüfuz ve itibar sahibi olan kimselerden oldukları dikkat çekici bir husus arz etmektedir. Bu durum ve basmacı hareketinin geniş bir çapta yayılarak sıradan halkın desteğini kazanması, Sovyet yönetimi için ciddi bir siyasi mesele haline gelmiştir.Makalede, 1925-1934 yılları arasında Kırgızistan'ın güneyinde basmacılık hareketine devam edilmesinin sebepleri, basmacı kollarının çalışmaları, Sovyet yönetiminin bu harekete karşı almış olduğu askerî, siyasi/ideolojik, ekonomik, kültürel önlemler üzerinde durulacaktır. Konu, bilimsel eserlerin yanında Sovyetler zamanında kullanımı yasak olan "çok gizli" olarak nitelendirilen arşiv belgelerinin ışığında değerlendirilmeye çalışılacaktır.